Woensdag 23 juni

Antwoorden op bekommernissen in de PFOS-affaire

Eind mei legden de drie burgerbewegingen naar aanleiding van de PFOS-affaire zes bekommernissen voor aan de betrokken actoren. Ze pleitten voor een oplossingsgerichte focus. Hieronder lees je al enkele reacties.

 

4. @ OVAM en Vlaamse regering: captatie en sanering vervuiling in zone Oosterweelwerf fase 2
Hoe, door wie en wanneer zal werk worden gemaakt van een stappenplan ter sanering van de vervuilde gronden als die tijdelijk gestockeerd zouden worden onder een afdeklaag?

Reactie kabinet Leefmilieu (Zuhal Demir, 18.6.2021):

In het bodemsaneringsproject zullen ook de gronden die tijdelijk gestockeerd zijn, meegenomen moeten worden en onderzocht worden hoe ze gesaneerd kunnen worden. In de regeling voor grondverzet is expliciet voorzien dat het verzetten van grond een eventuele sanering niet mag hypothekeren. Het feit dat deze gronden worden afgedekt, is dus geen enkele rem op een eventuele sanering. Het kabinet zal deze bekommernissen ook nog eens op de radar zetten bij Lantis en de bevoegde minister.

 

5. @ OVAM, Vlaamse regering en lokale besturen: captatie en sanering vervuiling in aanpalende zones in Zwijndrecht en op Linkeroever
Op welke manier zal van overheidswege initiatief genomen worden om de graad van de historische PFOS-vervuiling ook buiten de Oosterweelwerf in kaart te brengen en die te laten aanpakken op een manier die bewoners, landbouwers, tuiniers, natuurliefhebbers en recreanten geruststelt?

Reactie kabinet Leefmilieu (Zuhal Demir, 18.6.2021):

• In opdracht van het bedrijf 3M neemt een erkend bodemdeskundige momenteel stalen in een straal van 1,5 tot 2,0 kilometer van de 3M-site. Dat gebeurt in overleg met het gemeentebestuur van Zwijndrecht en onder toezicht van de OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij). Tijdens dat onderzoek zal de aanwezigheid van bepaalde perfluorchemicaliën (PFC’s) in de bodem en het grondwater worden gemeten, wat 3M en OVAM zal helpen bepalen of er bijkomende maatregelen nodig zijn. De bodemdeskundige neemt stalen van de ondiepe bodem (bovenste 15 centimeter) en van het grondwater via bestaande putten. Er zal ook een representatief aantal monsters van seizoensfruit en -groenten, eieren en melk worden geanalyseerd. De stalen zullen worden geanalyseerd door een erkend en onafhankelijk laboratorium.

• Daarnaast voert de OVAM nog een monsternamecampagne uit in de wijde omgeving van 3M waarbij aanvullend een 20-tal grondstalen en een 5-tal grondwaterstalen geanalyseerd zullen worden op de diverse PFAS. Dat aanvullende onderzoek wordt uitgevoerd door een ander erkend bodemdeskundige.

• Deze 2 bijkomende onderzoeken moeten helpen om snel bijkomende informatie te verzamelen. Daarnaast blijft het beschrijvend bodemonderzoek van het bedrijf 3M uiteraard verder lopen.

Momenteel brengen OVAM en het departement Omgeving de locaties in kaart waar op basis van de informatie waarover we bij de Vlaamse overheid beschikken, activiteiten zijn uitgeoefend waar PFOS en PFAS werden gebruikt.
Het kabinet zal eerstdaags een brief versturen naar de verschillende gemeentebesturen met de informatie specifiek voor hun gemeente, en vragen of deze informatie volgens hen correct is; ze zullen die dan nog kunnen aanvullen (bijvoorbeeld met terreinen waarop grote branden hebben gewoed die moesten worden geblust met PFOS-houdend schuim). Bovendien vragen we informatie op aan de provincies over de oefenterreinen van de provinciale brandweerscholen en aan de ministers bevoegd voor civiele bescherming en defensie naar terreinen waar zij met dergelijk schuim geoefend hebben of grote branden hebben geblust.

Op die manier brengen we de locaties in beeld waar een grote kans is dat die producten werden gebruikt. Op die terreinen zullen dan bodemstalen genomen worden om te beoordelen of ze verontreinigd zijn en of er maatregelen nodig zijn. Voor die bodemonderzoeken zal gestart worden met de terreinen met de hoogste kans op ernstige verontreiniging en mogelijke risico’s.

Indien nodig, zullen natuurlijk ook de gepaste maatregelen genomen worden om eventuele risico’s weg te nemen. Dat gebeurt in nauw overleg tussen ministers Beke, Somers en Demir, alsook de diverse overheidsagentschappen.

Vlaamse regering stelt opdrachthouder aan (Belga, 4.6.2021 - GvA, 11.6.2021)

De Vlaamse regering heeft Karl Vrancken (VITO) aangesteld als opdrachthouder. Hij moet zorgen voor een integrale aanpak rond de vervuiling. De regering wil zo voorkomen dat verschillende actoren naast elkaar door werken. De opdrachthouder moet vragen en bezorgdheden van de burgers en stakeholders in overweging nemen en iedereen op de hoogte houden. Binnen drie maanden na de aanstelling wordt een eerste uitgebreide stand van zaken van zijn concrete bevindingen gerapporteerd aan de regering. Naast de opdrachthouder komt er ook een klankbordgroep die inhoudelijke expertise over de domeinen heen kan geven. Met extra staalnames van bodem en water wil de regering bovendien meer duidelijkheid scheppen over de vervuiling in het gebied. 

De eerstelijnszone Waasland Noord-Oost zal bloedstalen nemen bij de buurtbewoners van 3M. Bij dezelfde omwonenden worden metingen uitgevoerd in onder meer bodem, (zelfgeteelde) voeding, drinkwater, huisstof en andere mogelijke bronnen van PFAS-blootstelling.

De Vlaamse overheid betaalt voor deze drie acties, maar wil de kosten terugvorderen van 3M.

 

6. @ Vlaamse regering & 3M: financiering
Hoe en in welke mate kan, vanuit verantwoordelijkheidszin en een rechtvaardigheidsgevoel, het principe ‘de vervuiler betaalt’ maximaal toegepast worden bij de langdurige en dure operaties die de punten 4 en 5 behelzen?

Reactie kabinet Leefmilieu (Zuhal Demir, 18.6.2021):

3M is volledig saneringsplichtig voor deze vervuiling; 3M is strafrechtelijk, burgerrechtelijk en administratiefrechtelijk aansprakelijk en is bovendien ook nog eens saneringsplichtige via het bodemdecreet, via het ‘de vervuiler betaalt’-principe. Zij zullen dus moeten opdraaien voor alle kosten van het beschrijvend bodemonderzoek, de bodemsanering, enz.

De minister zal er persoonlijk op toezien dat we hemel en aarde bewegen zodat 3M zal opdraaien voor elke sanering die nodig is. En als er fouten gemaakt zijn zullen we hen daarvoor verantwoordelijk stellen en in gebreke stellen.

In die context lopen er ook besprekingen met diverse juristen om te bekijken welke stappen het verstandigste zijn om te zetten op dit moment en de komende weken.

 

Verdere aanvullingen volgen. 
Lantis heeft inmiddels ook een uitgebreide FAQ op Oosterweelverbinding.be.

Lees ook het persbericht van Ringland, Ademloos en stRaten-generaal

Lees ook de tijdlijn opgesteld door de burgerbewegingen

Meer nieuws

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -