Donderdag 21 september

Initiatiefnemers CurieuzeNeuzen in de prijzen

Persbericht 21/9/2017

Prof. dr. ir. Filip Meysman (VUB, nu UAntwerpen) en dr. Huib Huyse (HIVA-KU Leuven) zijn door de Koninklijke Vlaamse Academie van België en de Jonge Academie onderscheiden met de Jaarprijs 2017 voor wetenschapscommunicatie. Ze worden gehuldigd als drijvende krachten achter het ‘uitmuntende’ citizen-scienceproject CurieuzeNeuzen. Dit Antwerpse luchtkwaliteitsonderzoek was een initiatief van de burgerbeweging Ringland en kende in mei 2016 met 2.000 deelnemende Antwerpenaars een ongeëvenaard succes.

Met de ‘Onderscheidingen Wetenschapscommunicatie’ vestigen de Koninklijke Vlaamse Academie van België (KVAB) en de Jonge Academie ieder jaar de aandacht op het maatschappelijk belang van de band tussen wetenschappers en het brede publiek. De ‘Jaarprijzen’ worden uitgereikt aan onderzoekers die zich gedurende het voorbije jaar intensief hebben ingezet voor een concreet project rond wetenschapscommunicatie.

Filip Meysman en Huib Huyse namen respectievelijk vanuit de VUB en het HIVA de wetenschappelijke begeleiding van het citizen-scienceproject CurieuzeNeuzen op zich. Zij verzamelden bij de burgerbeweging Ringland een team vrijwilligers die gedurende meer dan een jaar het hele project uitwerkten.

De jury prijst de ‘zeer grote betrokkenheid van de lokale bevolking: inwoners van Antwerpen zelf laten ontdekken hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in hun straat en hen op die manier zelf ambassadeur laten worden van maatregelen voor een gezondere lucht’.

Citizen-scienceproject CurieuzeNeuzen

In mei 2016 hingen 2.000 Antwerpenaars een bord met meetsensoren aan hun raam. Het onderzoek wees uit dat op 45 procent van de meetpunten de gezondheidsnorm van de Wereldgezondheidsorganisatie voor stikstofdioxide (NO2) overschreden werd. De verkeersdrukte in de straat en de nabijheid van de Ring waren de belangrijkste factoren die de variatie in luchtkwaliteit tussen straten verklaarden.

Voorts toonde het onderzoek aan dat burgers een belangrijke bijdrage kunnen leveren bij het verzamelen van wetenschappelijke data van hoge kwaliteit. Het was de eerste keer dat in Europa op een dergelijk grote schaal een citizen-scienceproject rond luchtkwaliteit uitgerold werd. Het HIVA stelde vast dat de deelnemers uit alle lagen van de bevolking kwamen. De campagne had meteen ook een positief effect doordat de bewustwording rond het belang van goede luchtkwaliteit groeide.

CurieuzeNeuzen werd mogelijk met de financiële steun van de stad Antwerpen, de VUB, de UA, HIVA en de Wetenschapswinkel.

Meer achtergrond en de resultaten van CurieuzeNeuzen vindt u op curieuzeneuzen.org.

Huldiging voor hele team

De twee laureaten betrekken het hele CurieuzeNeuzen-team in de huldiging. ‘Dit is een prachtige erkenning voor de groep vrijwilligers die dit boeiende project vorm hebben gegeven’, oordelen Huib Huyse en Filip Meysman. ‘Er was van bij de start veel aandacht voor participatie en communicatie: bij het samenstellen van het team, via allerlei events, op sociale media, via de kleurrijke borden in het straatbeeld en informatiesessies en in de media. Deze prijs beloont de inzet en creativiteit van het hele CurieuzeNeuzen-team.’

Ook Ringland feliciteert en dankt de twee laureaten en het hele team van harte. Dankzij hun onbaatzuchtige inzet staat het thema van de luchtkwaliteit nu definitief op de (politieke) agenda. Het inzicht is gegroeid dat in Antwerpen dringend maatregelen genomen moeten worden om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het Toekomstverbond dat werd afgesloten tussen de overheid en de burgerbewegingen is daarbij een belangrijke stap.

‘Ik hecht veel belang aan wetenschappelijk onderbouwde grootschalige citizen-scienceprojecten zoals CurieuzeNeuzen’, zegt de Antwerpse schepen voor Leefmilieu Nabilla Ait Daoud in een reactie. ‘Dergelijke projecten, die breed burgers mobiliseren om mee data te verzamelen en die data vervolgens strikt wetenschappelijk verwerken, stimuleren gemeenschapsvorming en betrekken onze inwoners bij het bouwen van een leefbare stad. De stad van morgen bouw je van onderuit. De stad maakte daarom graag financiële middelen uit het Projectenfonds Duurzame Stad vrij om dit project te ondersteunen.’

Publieksprijs

De jaarprijzen van de KVAB en de Jonge Academie worden uitgereikt aan 15 onderzoekers/onderzoekteams uit uiteenlopende wetenschapstakken. Een van hen kan ook de publieksfavoriet worden. Stemmen daarvoor kan op de website van EOS.

De laureaten van de jaarprijzen en de publieksprijs worden gehuldigd op donderdag 16 november 2017.

 

Meer nieuws

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -