Het Toekomstverbond,
leidraad voor de nieuwe Vlaamse regering

Download hier het integrale memorandum

Memorandum Ademloos, Ringland en stRaten-generaal voor de Vlaamse regeerperiode 2019-2024

Al enkele jaren ijveren de Antwerpse burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland, samen met heel veel Antwerpenaren, voor de volledige overkapping van de Antwerpse Ring én voor een grondige reorganisatie van het verkeer in en rond de stad.

Vandaag roepen ze de Vlaamse overheid op om in de volgende bestuursperiode 2019-2024 een versnelling hoger te schakelen en samen de doelstellingen uit het Toekomstverbond daadwerkelijk te realiseren. Dit akkoord van 2017 biedt immers een antwoord op de vele uitdagingen voor de stad, de Vervoerregio en het Vlaams Gewest inzake mobiliteit, leefbaarheid, volksgezondheid, duurzame stadsontwikkeling en klimaat.


Hieronder de zes krachtlijnen uit het integrale memorandum.

1. De volledige overkapping van de Ring:
dringend ontwerp voor de hele R1 vereist

Samen met de bouw van de Oosterweelverbinding worden in de komende legislatuur niet alleen de eerste leefbaarheidsprojecten gerealiseerd, maar moet meteen ook de hele noordelijke Ring mee overkapt worden (fase 1).
Daarnaast moet er snel begonnen worden aan een integraal basisontwerp voor het geheel van de R1. Zo kan het project van de verdere overkapping van de hele zuidelijke Ring, de E313/E34 tot in Wommelgem en het resterende deel van de noordelijke Ring tot in Ekeren (fase 2), in 2020 aanbestedingsklaar zijn voor de verdere technische uitwerking ervan, met het oog op de effectieve start van de uitvoering in 2025.

2. Het Haventracé en de A102: prioritaire werven

Het Haventracé, met de R2 door de haven en de A102 tussen Ekeren en Wommelgem, zijn prioritair om het doorgaande en het vracht- en havenverkeer rond de stad te leiden en om de hinder tijdens de verdere werken voor de overkapping te beperken. De realisatie van dit Haventracé vraagt een bijzondere prioriteit binnen het regeerakkoord.

3. Het Routeplan 2030 en de modal shift: halfweg tegen 2025

De overkapping van de Antwerpse Ring is enkel haalbaar met minder auto- en vrachtverkeer en een modal shift naar duurzamer vervoer. Tegen 2024 is een modal split 60/40 (60 procent auto- en vrachtverkeer, 40 procent te voet, met de fiets of het openbaar vervoer) te realiseren, met het oog op de modal split 50/50 in 2030, zoals afgesproken in het Toekomstverbond.
Die omslag kan enkel gemaakt worden met structurele ingrepen in de hele Vervoerregio Antwerpen, geïntegreerd in het mobiliteitsbeleid van alle betrokken steden en gemeenten. Het Routeplan 2030 is daarbij de leidraad.

  • De consequente toepassing van het STOP-principe: prioriteit voor stappers, trappers en openbaar vervoer.
  • De publieke ruimte is aantrekkelijk voor voetgangers.
  • Het fietsnetwerk wordt in de hele Vervoerregio verder uitgebouwd.
  • Het openbaar vervoer krijgt steeds voorrang.
  • Het autoverkeer vermindert.

4. Ruimtelijke ordening en stadsontwikkeling: toekomstgericht

De overkapping van de Ring herstructureert de ruimtelijke ordening van de stad. 80 procent van deze nieuwe ruimte moet gereserveerd blijven voor groen en natuur. De ontwikkeling van de bebouwbare oppervlakte is gesitueerd rond de stations en is voortaan gericht op de verbetering van de aanpalende leefruimte, het terugdringen van de stadsvlucht en het bieden van woonruimte voor de toenemende bevolking.
Deze investeringen moeten co-creatief tot stand komen. Er worden nieuwe beheersmodellen ontwikkeld om de Antwerpenaar mede-eigenaar en mede-beheerder te maken van deze ruimte en van de ontwikkelingen die er plaatsvinden.

5. De Werkgemeenschap: echt werkzaam en co-creatief

In het Toekomstverbond engageerden de verschillende partners zich tot co-creatie, waarbij het de bedoeling is dat ze via samenwerking knelpunten oplossen en een zo goed mogelijk resultaat neerzetten. Het proces van co-creatie dient de volgende regeerperiode een upgrade te krijgen, met meer aandacht voor de ontwerpcapaciteit en -kwaliteit, ook bij de burgerbewegingen.
Om dit grootse project effectief te doen slagen vereist de Werkgemeenschap meer efficiëntie, zowel in coördinatie, planning, agendering, verslaggeving als besluitvorming. Daartoe zijn ook meer middelen nodig.

6. Financiering: de gebruiker betaalt

Voor de uitvoering van het hele Toekomstverbond zijn extra middelen nodig. Op Vlaams niveau is er nood aan een concreet en duidelijk model met innovatieve financieringssystemen om de volledige overkapping van de Ring te realiseren, evenals alle andere projecten, zoals de optimalisering van het Haventracé, de aanleg van de A102 en de noodzakelijke investeringen in openbaar vervoer in de hele Vervoerregio. Rekeningrijden op basis van het principe ‘de gebruiker betaalt’ is aangewezen voor de terugbetaling van de investeringen. Een beheersmaatschappij, waarin naast de betrokken overheden ook burgerinitiatieven een plaats krijgen, beheert de gronden van het nieuwe 10de district. Ook in andere (vervoer)regio’s moeten vergelijkbare transities mogelijk zijn.

Download hier het integrale memorandum

Ademloos, Ringland, stRaten-generaal

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -