Dinsdag 22 juni

'Het vertrouwen van onze burgerbeweging ondermijnen is vele malen erger dan het verlies van Corneel'

 

Bron: Opiniebijdrage Ademloos, Ringland en stRaten-generaal in De Morgen

 

Joël De Ceulaer richtte op zaterdag 19 juni zijn wekelijkse brief in De Morgen aan Corneel van Oosterweel, die van de aardbol verdwenen lijkt. Dat is geen groot gemis, Corneel was niet het beste idee van een communicatiebureau ooit. Maar het venijn zat in de staart. De opiniemaker plaatste vraagtekens bij de rol van ‘participatietijger’ Manu Claeys en bij uitbreiding de Antwerpse burgerbewegingen. Zo betreurt hij dat er sinds het Toekomstverbond geen sprake meer is van barricades en volksvergaderingen. Dat vraagt om een reactie.

Na jaren succesvol actievoeren was instappen in het Toekomstverbond voor stRaten-generaal, Ademloos en Ringland een bewuste strategische keuze. We stapten van de rechtbank naar de werkbank omdat dat akkoord van 2017 een infrastructuurproject omzette in een project dat Antwerpen gezonder en leefbaarder zal maken. De weg daarheen is een intensieve samenwerking met alle betrokken overheden en administraties, experts en vrijwilligers, niet alleen van de drie burgerbewegingen, maar ook van Natuurpunt, de Fietsersbond, Red de Voorkempen enz.

Experiment in democratie

Het is één groot experiment in democratie, bovendien voor een gigantisch project. En ondanks de PFOS-affaire blijft onze keuze overeind. Niet iedereen ziet het, maar op een indrukwekkend aantal fronten wordt nu al enkele jaren samen met burgers toegewerkt naar een project dat nog altijd sterker wordt. Dat gebeurt o.m. in werkbanken rond de toekomstige ringparken en met een soms hortend maar wel vorderend Routeplan 2030 voor de modal shift naar duurzamer verkeer.

Zopas kwam daar onder impuls van de burgerbewegingen nog een akkoord bij om samen te onderzoeken hoe de noordelijke Ring in één keer zo volledig mogelijk overkapt kan worden, om zo de baten voor leefbaarheid en gezondheid sneller te realiseren. In samenwerking met de Universiteit Antwerpen zal een werkbank de regering voorts adviseren over de financiering van het totaalproject, dus inclusief de overkapping, het Haventracé en de modal shift. 

Zelfreflectie en flexibiliteit

Loopt dat allemaal vlekkeloos? Uiteraard niet, in welke nieuwe en uitgebreide overlegstructuur is dat wel het geval? Het gaat ons nog te langzaam, er vallen steken, zoals het gebrek aan communicatie over de PFOS-vervuiling aantoont. Het goede nieuws is dat op alle werkbank- en overlegniveaus wél ruimte is voor zelfreflectie en, nog beter, voor flexibiliteit om bij te sturen. 

Ook in de raad van bestuur van Lantis spelen we vandaag onze rol. Na een open selectieprocedure is Manu Claeys daar in december 2018 (dus pas na de betwiste PFOS-stappen) aangesteld als onafhankelijke deskundige. Sommigen reageren daar achterdochtig op. Ten onrechte. Ook daar wordt de geest van het Toekomstverbond nu sterk bewaakt. De informatie die we er uit eerste hand ontvangen, helpt ons vooruit. We houden zicht op het proces en kunnen aandachtspunten van burgers blijven agenderen: geluidsoverlast, fijn stof, bodemvervuiling, duurzame mobiliteit, veiligheid voor arbeiders, enz. Zetelen in raden van bestuur is een strategie die we ook andere milieu- en burgergroeperingen aanbevelen. 

Anders dan beweerd wordt, zijn we ook na het Toekomstverbond hard blijven werken en communiceren. Via acties, nieuwsbrieven, infoavonden en webinars mobiliseerden en overlegden we over de modal shift, de overkapping, de financiering en zoveel meer. We participeren met talloze vrijwilligers in de werkbanken van De Grote Verbinding. Overlegfora met politici en ambtenaren bieden de kans om meningsverschillen uit te klaren.

Co-creëren, controleren en ageren

Voorts legden we contacten tussen Lantis en actievoerders in Antwerpen maar ook in de Rupelstreek. Via ons burgerplatform Zorro presenteerden we de lokale besturen in de zuidoostrand voorstellen voor de modal shift. Met onze verkeerstelling Straatvinken monitoren duizenden burgers in heel Vlaanderen de leefbaarheid op straatniveau. We denken mee na over de heraanleg van de A12 in Wilrijk en Aartselaar. We worden zelfs om advies gevraagd over de uitbreiding van Wijnegem Shopping, het sluipverkeer in bepaalde straten, de heraanleg van de Cogels Osylei, enz. Als men ons minder op de barricades zag, was dat omdat we aan het werk waren rond de tafel, waar we opkomen voor de bezorgdheden van burgers. 

Overigens trekken we in andere dossiers nog wél ten strijde. Denk aan het protest tegen Ineos of onze stap, samen met de milieubeweging, naar het Grondwettelijk Hof tegen het decreet dat het inspraakrecht beperkt – een fameuze achteruitgang na het Toekomstverbond. Co-creëren belet ons dus niet ook te controleren en te ageren.

Voor veel vrijwilligers is het bijna een fulltime bezigheid. Wie wil meewerken, is dus meer dan welkom. Wie liever aan de zijlijn roept, het zij zo, het houdt ons scherp. Maar verdachtmakingen aan het adres van wie de handen uit de mouwen steekt, zijn contraproductief. Het vertrouwen ondermijnen van onze breed gedragen burgerbeweging is vele malen erger dan het verlies van Corneel.

Anne Baudouin en Leida Rijnhout (stRaten-generaal)
Dirk Avonts (a.i. Wim van Hees, Ademloos)
Pol van Steenvoort en Peter Vermeulen (Ringland)

Lees ook het persbericht van de burgerbewegingen

Lees ook Peters blog over het jaar van de hink-stap-sprong

 

Meer nieuws

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -