• Wat is Ringland?

    Ringland is het land dat ontstaat door de overkapping van de Antwerpse Ring. Een volledige overkapping met gescheiden tunnels voor stadsregionaal en doorgaand verkeer biedt niets dan voordelen voor de gezondheid en het leefmilieu, de mobiliteit en de stadsontwikkeling.

    Betere leefbaarheid
    Slechte luchtkwaliteit kost mensenlevens, geluidsoverlast leidt tot stress en slaapklachten. De volledige overkapping helpt de volksgezondheid te verbeteren en bijgevolg de factuur van de overheid te verlagen. Ze verbetert de luchtkwaliteit voor iedereen die op minder dan 1.500 meter van de Ring woont, werkt of naar school gaat. 
    De overkapping draagt ook bij aan de strijd tegen de klimaatopwarming. De Ringland Academie denkt samen met de Universiteit Antwerpen, de hogescholen en alle belanghebbenden na over de energie- en waterhuishouding in de hele Ringzone. De overkapping biedt kansen voor innovatie op het vlak van warmterecuperatie, hernieuwbare energiebronnen en stadsverwarming.

    Vlotter en veiliger verkeer
    Het verkeerssysteem van Ringland biedt een oplossing voor de files. Wanneer de stadsregionale en de doorgaande verkeersstromen gescheiden worden in aparte tunnels, verloopt het verkeer vlotter. Doordat er minder weefbewegingen zijn (auto’s en vrachtwagens die van rijstrook moeten veranderen), daalt de kans op ongevallen en dus op files.

    Meer ruimte en groen
    De huidige Ring vormt een barrière tussen de kernstad en de voorstad. De overkapping verbindt die wijken opnieuw. Zeker voor kwetsbare wijken met weinig groen is dat een historische stap vooruit. De overkapping creëert ruimte voor 350 ha nieuwe stadsparken, groen en water. Rond de knooppunten van openbaar vervoer ontstaat ruimte voor nieuwe betaalbare woningen, scholen en andere voorzieningen. Dat helpt de stadsvlucht te keren.

    Bekijk ook onze vouwfolder.

  • Wie zit achter Ringland?

    De vzw Ringgenootschap is eind 2013 opgericht door een groep mensen die sterk geloven in het concept ‘Ringland’ als oplossing voor de mobiliteits- en de leefbaarheidsproblemen in Antwerpen. Ringland is een burgerinitiatief dat politiek ongebonden is en een zeer breed draagvlak heeft. In opdracht van het Ringgenootschap coördineerde het ontwerpbureau Stramien de verschillende studies naar de voordelen en realiseerbaarheid van de Ringland-plannen. Sinds 2016 zit de burgerbeweging samen met de overkappingsintendant en de overheid aan de onderhandelingstafel.

    Wie is wie?

  • Waarom vindt Ringland burgerparticipatie belangrijk?

    Antwerpen staat voor een ingrijpende metamorfose. Zonder de medewerking en de steun van de burgers is een project van die omvang niet realiseerbaar. In maart 2017 sloten de overheid en de burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland het
    Toekomstverbond, om als partners samen te werken aan deze transformatie van de stad. De burgerbewegingen trekken mee aan de kar van de Werkgemeenschap, die de uitvoering van het Toekomstverbond opvolgt.
    Luc Huyse, socioloog en emeritus hoogleraar (KU Leuven): ‘Je kan de bevolking niet vragen om aan de zijlijn te gaan staan. Want democratie is in wezen groepswerk, groepsgewijs meningen vormen, samen aan belangenverdediging doen.’

  • Blijft een burgerbeweging nodig? Alles is toch al beslist?

    De burgerbewegingen Ringland, Ademloos en stRaten-generaal zijn niet van plan om de volgende jaren vanaf de zijlijn passief toe te kijken. De volledige overkapping van de Ring moet voort worden voorbereid en opgevolgd. Niet alleen moeten de al geselecteerde (leefbaarheids)projecten, waarvoor 1,25 miljard euro gereserveerd is, worden uitgevoerd. Er moet ook al naar de tweede fase worden gekeken. De Vlaamse regering moet in de regeerperiode 2019-2024 belangrijke knopen doorhakken.
    Van het Antwerps stadsbestuur verwachten we dat het dit dossier actief mee opvolgt, en er alles aan doet om de overkapping zo snel mogelijk concreet te maken én uit te voeren. Het is logisch en noodzakelijk dat de burgerbewegingen geen moment voorbij zullen laten gaan om het stadsbestuur daarop te wijzen. Want de strijd is nog niet gewonnen.
    In het voorjaar van 2019 is op Linkeroever begonnen met de aanleg van de Oosterweelverbinding. Dat is toe te juichen, maar er schuilt ook een gevaar in: zodra die werken in volle gang zijn, kan de politieke ambitie om ook door te werken aan het vervolmaken van de volledige overkapping afnemen.
    Laten we ook niet vergeten dat vooral buiten Antwerpen nog niet iedereen overtuigd is dat het geld voor de overkapping welbesteed is. Daarom moeten de burgerbewegingen, tot het laatste project is afgerond, volharden in het stellen van gerichte vragen, het schrijven van open brieven, het bepleiten van de vooruitgang enzovoort. Niet omdat politici van slechte wil zouden zijn, wel omdat het risico bestaat dat de afwerking van een dergelijk groot project op de lange baan wordt geschoven. Dat is wel het laatste wat Antwerpen nodig heeft.

  • Hoe vermindert Ringland de files?

    Ringland biedt in de eerste plaats een mobiliteitsoplossing. Het systeem pakt het hart van de files aan, op de Ring tussen Berchem en Borgerhout, het drukste stuk autoweg in Vlaanderen. De scheiding van het stadsregionale en het doorgaande verkeer in aparte tunnels doet de gevaarlijke weefbeweging (veranderingen van rijstrook) verminderen. Samen met een lagere maximumsnelheid levert dat ook extra capaciteit op.
    Het concept wordt beknopt uitgelegd in deze studie van Vectris uit 2015. De volledige studie kan je hier downloaden.

    Bekijk ook onze vouwfolder.

  • Komt er een scheiding van stadsregionaal en doorgaand verkeer?

    In het Toekomstverbond van 2017 tussen de burgerbewegingen en de overheid is het principe van het gescheiden verkeer, zoals voorgesteld door Ringland, overgenomen. Vrij snel was er een akkoord over het stuk van de zuidelijke Ring.
    Voor de noordelijke Ring was volgens het Toekomstverbond verder studiewerk nodig. Eind 2018 werd daarover overeenstemming bereikt in het zogenaamde ‘Kerstakkoord’. Maar in de loop van januari-februari 2019 bleek in de stuurgroep Oosterweel een ‘terugvalpositie’ met gemengd verkeer toch weer plots de voorkeur te krijgen. Wat daarbij meespeelde, was niet helemaal duidelijk. Gebrek aan overzicht over het geheel van de R1? Het feit dat beslissingen genomen worden over kleine onderdelen in plaats van over het geheel? Dat soort van besluitvorming stellen we al sinds 2017 ter discussie.
    Hoe dan ook bleek Ringland geen medestanders meer te hebben voor de scheiding van het verkeer op de noordelijke Ring. Maar in de vervolgstudie rond de R1-Zuid (op te maken tegen maart 2020) zullen we de veilige en naadloze aansluiting op de overgang naar de knoop E313-E34 en Schijnpoort weer op tafel leggen, net zoals de aansluiting aan de zuidzijde naar de Spaghettiknoop en de Kennedytunnel.

  • Is Ringland goed voor mijn gezondheid?

    Voor de 350.000 Antwerpenaren die binnen 1.500 meter van de Ring wonen, werken of naar school gaan, zal de lucht met een volledige overkapping gevoelig verbeteren. In 356 scholen, 135 crèches en 52 rusthuizen zal men opgelucht adem kunnen halen. 
    Lees meer over de luchtkwaliteit in de studie van dokter Daan Van Brusselen en collega’s, en bij CurieuzeNeuzen, het luchtkwaliteitsonderzoek van de Ringland Academie.
    Maar niet enkel de luchtkwaliteit zal verbeteren. Ook de geluidsoverlast wordt onderdrukt. Met een volledige overkapping kan je opnieuw slapen met open venster. 
    Ten slotte creëren we extra open ruimte en groen waar we kunnen spelen, sporten, wandelen en fietsen. Daardoor zal het algemeen welzijn verbeteren en de gezondheidsfactuur voor de burger én voor de overheid dalen. 

  • Zal de luchtkwaliteit aan de tunnelmonden niet extra slecht zijn?

    Eerst en vooral: de ‘beste’ vervuiling is degene die er niet is. De beste manier om de luchtvervuiling te beperken is de modal shift naar duurzamer verkeer. Minder auto’s betekent minder vervuiling.
    Kijken we vervolgens naar het ontwerp van de overkapping. Hoe minder gaten daarin gelaten worden, hoe makkelijker het wordt om de lucht te filteren op de plaatsen waar nog wel openingen of tunnelmonden noodzakelijk zijn.
    Slimme filtertechnieken en een strategische locatie van de tunnelmonden op veilige afstand van woonkernen maken de Europese norm voor luchtkwaliteit haalbaar.
    De Ringland Academie deed al enkele onderzoeken naar manieren om de luchtkwaliteit bij tunnelmonden te verbeteren. Zie de studie van VITO Luchtkwaliteitsmodellering Ringland en de samenvatting Ringland redt levens (2015).
    Op de lange termijn zijn alleen minder, en minder vervuilende auto’s echt een oplossing, bevestigt VITO. Toch valt het probleem van vervuiling rond tunnelmonden ook op korte termijn niet zomaar te negeren. Sommigen pleiten daarom voor vele korte overkappingen, waardoor de uitstoot ter hoogte van de gaten minder geconcentreerd zou zijn. Dat is een omgekeerde redenering, zeker als we ervan uitgaan dat zulke gedeeltelijke overkappingen de kans vergroten dat er de volgende twintig jaar geen vervolg meer komt.

    Maastricht als voorbeeld
    Ringland dringt er daarom op aan om geen half werk af te leveren. Maastricht is daarbij een leerrijk voorbeeld. Door de vlottere verkeersdoorstroming (en dus minder files) is de concentratie fijnstof er gedaald, ook aan de tunnelmonden. Doordat de tunnelmonden goed gesitueerd zijn (uiteraard niet in de directe omgeving van bewoning), is het probleem ook beter beheersbaar geworden.

    Luchtcentrale
    De ‘aerodynamica’ van de tunnelmonden kan er mee voor zorgen dat de vervuilde lucht op die goed gekozen plaatsen terecht komt in hogere luchtlagen. Dat bevordert de verdunning van de vervuilde lucht, zodat de normen niet worden overschreden.
    Daartoe heeft Ringland een voorstel uitgewerkt voor een ‘luchtcentrale’, net ten noorden van het Albertkanaal.

    Luchtcentrale

    Hierbij worden de best beschikbare elektrostatische stofvangers gecombineerd met een slim tunnelontwerp om de ventilatie- en filterkosten te verminderen. Een systeem met ‘natuurlijke’ afvoer van de vervuilde lucht kan ook een zware energiefactuur voor de afzuiging vermijden. In een dergelijke centrale kunnen de beschikbare zuiveringssystemen ook efficiënter ingezet worden, niet alleen bij ongevallen, brand of files, maar ook in reguliere omstandigheden.
    De concrete technologie die in het Ringland-tunnelsysteem toegepast zal worden, is nog niet volledig ontwikkeld of op kosten beoordeeld. In het memorandum voor de Vlaamse regering houden Ringland, Ademloos en stRaten-generaal een pleidooi voor de integratie van dit soort bijkomende oplossingen in de definitieve ontwerpen voor de hele Oosterweelverbinding. Ringland werkt daar graag verder aan mee.

  • Waarom tekenden de ontwerpteams nog gaten in de overkapping?

    Waarom tekenden de ontwerpteams nog gaten in de overkapping?
    De ontwerpteams van Over de Ring en van Lantis (ex-BAM, verantwoordelijk voor de Oosterweelverbinding) hebben in hun ontwerpen nog gaten getekend. Ze waren daar volgens de overkappingsintendant toe verplicht volgens de Europese richtlijnen. De voornaamste argumenten die aangehaald worden zijn het explosief ADR-transport dat nu nog over de Ring rijdt, en de brandveiligheid: rookontwikkeling moet bij brand afgevoerd worden.
    Volgens Ringland kan aan die bezwaren tegemoet gekomen worden door een beter ontwerp, door het ADR-transport via alternatieve routes en vervoermodi (over het spoor en over water) te sturen, en door technische alternatieven te zoeken voor de afvoer van rook bij brand.
    Dankzij crowdfunding kon Ringland daar in 2018 al eerste studies voor verrichten die ons gesterkt hebben in onze overtuiging.

  • Biedt de elektrisch auto geen oplossing?

    Zijn die tunnels nog nodig als straks iedereen elektrisch rijdt? 
    Elektrische auto’s veroorzaken inderdaad geen schadelijke uitstoot meer. Andere nadelen van auto’s blijven echter: de wrijving van de banden veroorzaakt nog heel wat fijnstof en geluidsoverlast, en elektrische auto’s nemen nog steeds evenveel ruimte in beslag als voertuigen met een verbrandingsmotor.
    Het systeem van gescheiden tunnels maakt het verkeer ook veiliger en vlotter. Bovendien creëren de tunnels van de overkapping een enorme open ruimte met groen, een betere leefbaarheid en nieuwe kansen voor stadsontwikkeling. Het klopt wel dat elektrische voertuigen de uitdaging van een efficiënt luchtfiltersysteem grotendeels elimineert. Naarmate het wegtransport elektrificeert, zal dure filtertechnologie in de tunnels dus grotendeels overbodig worden.

  • Is zoveel beton gieten niet slecht voor het milieu?

    Grote infrastructuurprojecten leiden onvermijdelijk tot een aanzienlijke uitstoot van CO2 of koolstofdioxide. Dat is een broeikasgas dat mee verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. De belangrijkste bron van CO2 bij bouwwerken is het gebruik van beton. Het is dus aangewezen ook de klimaateffecten zo goed mogelijk door te rekenen bij het uittekenen van infrastructuurwerken.
    De werkgroep Leefbaarheid van de Ringland Academie maakte voor de overkapping al in 2016 een ‘CO2-begroting’ op. De conclusie is dat de positieve effecten ruimschoots opwegen tegen de negatieve.

    Lees hier het volledige artikel.

  • Hoeveel mensen kunnen wonen op Ringland?

    In de ontwerpen van Ringland zijn 10 nieuwe ecologische woonwijken uitgetekend in het ‘10de district’. Daar is plaats voor 16.100 woningen. Dat draagt bij om de verwachte bevolkingsgroei in Antwerpen tussen 2020 en 2030 op te vangen.

  • Zullen projectontwikkelaars Ringland niet snel volbouwen?

    Dat is zeker niet de bedoeling.
    De realisatie van Ringland betekent zowat 400 ha extra ruimte, of 1,5 keer de binnenstad van Antwerpen. Voor de ontwikkeling daarvan hanteert Ringland als streefcijfer een verhouding van 80% groen (in tal van vormen) en 20% voor bijkomende stadsontwikkeling. Die aanpak sluit perfect aan bij de doelstellingen en uitdagingen die de stad Antwerpen zelf ziet.
    Op het vlak van stadsontwikkeling levert Ringland dus een belangrijke bijdrage. Tal van probleemplekken in de stad – meestal al bestudeerd en niet toevallig bijna allemaal gelegen langs of dicht bij de Ring – zullen worden omgetoverd tot toplocaties. Na de overkapping zullen die uitermate geschikt zijn voor uiteenlopende functies zoals wonen, scholen, voorzieningen en tewerkstelling. De gecreëerde ruimte volstaat bovendien om tegemoet te komen aan een zeer groot deel van de huidige en toekomstige noden van de stad.

  • Zorgt Ringland ook voor meer groen?

    Ringland functioneert als een volwaardige groene verbinding, als de ontbrekende schakel tussen de zogenaamde vijf parken uit het ruimtelijk structuurplan: het Laaglandpark, Rivierenhof, het vliegveld van Deurne, park Den Brandt-Nachtegalenpark en het Zuiderpark. Zonder overkapping kunnen die verbindingen nooit uitgroeien tot een volwaardig ecologisch systeem. Dan blijft de Groene Singel beperkt tot een strook weinig bruikbaar ‘veredeld schermgroen’, gelegen langs een zeer drukke verkeersweg.

  • Wat is het Toekomstverbond?

    In 2017 hebben de burgerbewegingen Ringland, Ademloos en stRaten-generaal met de overheden het Toekomstverbond gesloten. Dat is een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen. De partners kwamen overeen dat:

    • 1,25 miljard euro wordt gereserveerd voor de eerste fase van de volledige overkapping;
    • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaande verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen;
    • de mobiliteit in de grote vervoerregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een ‘Routeplan 2030’, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50);
    • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers;
    • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet.
  • Wat is de Werkgemeenschap?

    De Werkgemeenschap doet beleidsvoorbereidend werk, is denktank en klankbord bij de uitvoering van de projecten en houdt ook het draagvlak in het oog. Binnen de Werkgemeenschap zijn verschillende ‘werkbanken’ actief: Oosterweelverbinding, Overkapping, Haventracé, Routeplan 2030 en zuidelijke Ring.
    Elke werkbank beschikt over een eigen studiebudget, secretariaat, onderzoekers, analisten en ontwerpers, aangevuld door vertegenwoordigers van de administratie en de burgers. Dat werkmodel beoogt een hogere vorm van participatie dan de klassieke communicatie en inspraak. Het gaat om co-creatie (samen denken) en co-productie (samen maken). Meer uitleg vind je in deze startnota van de overkappingsintendant.

    Werkgemeenschap

  • Wat is de Oosterweelverbinding?

    De Oosterweelverbinding is het sluitstuk van de Antwerpse Ring: ze maakt de Ring rond. Ze begint ter hoogte van het Sportpaleis en eindigt op Linkeroever. De burgerbewegingen Ademloos, stRaten-generaal en Ringland hebben er hard voor gepleit dat die verbinding gereserveerd blijft voor het stadsregionale verkeer. Het doorgaande en het havenverkeer moeten gebruikmaken van het noordelijker gelegen Haventracé. Die afspraak is vastgelegd in het Toekomstverbond tussen de burgerbewegingen en de overheid.

  • Wat is het Haventracé?

    Volgens het Toekomstverbond tussen de burgerbewegingen en de overheid zal het doorgaande en havenverkeer weggeleid worden van de Ring naar het noordelijker gelegen ‘Haventracé’. Dat omvat de bestaande R2 – van de E34 op Linkeroever, door de haven, via de Liefkenshoektunnel en de Tijsmanstunnel (die versterkt moet worden) – langs de A1-Noord en de nog aan te leggen A102 tussen het knooppunt A12/E19 in Ekeren en de E313 in Wommelgem. Die A102 moet aangelegd worden in een tunnel.
    De werkbank Haventracé, o.l.v. provinciegouverneur Cathy Berx en Dirk Cleiren als afgevaardigde van de burgerbewegingen, overlegt met alle stakeholders over de plannen, rekening houdend met de bekommernissen van burgers en actiegroepen in de omgeving.

  • Wat is de modal shift?

    De overkapping is pas realiseerbaar als er minder autoverkeer rijdt, zowel over de Ring zelf als in de hele omgeving. Daarom is in het Toekomstverbond een ‘modal split 50/50’ afgedwongen: tegen 2030 mag nog maar de helft van de verplaatsingen gebeuren met auto’s of vrachtwagens. Nu is dat nog 70 procent, tegenover 30 procent verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer. In de binnenstad is de 50/50 al gerealiseerd, daarbuiten en vooral in de rand nog lang niet. Daar is dus een ‘modal shift’ nodig.
    Omdat maatregelen niet beperkt mogen blijven tot de stad alleen, is de Vervoerregio Antwerpen opgericht. Die omvat naast de stad Antwerpen nog 32 gemeenten. De ambitie is om in die hele regio tot een ‘modal shift 50/50’ te komen.
    Mooie woorden volstaan echter niet. Het komt erop aan die ambitie via het ‘Routeplan 2030’ te verankeren in concrete maatregelen.
    Met Straatvinken, het burgerwetenschapsonderzoek van de Ringland Academie, volgen we elke jaar op of we op de goede weg zijn om tegen 2030 de modal shift 50/50 te realiseren.

  • Wat is het Routeplan 2030?

    Tegen 2030 moet in de hele Vervoerregio Antwerpen een modal shift 50/50 naar duurzamer verkeer gerealiseerd zijn. Het Routeplan 2030 moet die ambitie vertalen in concrete maatregelen.
    Ook buiten Antwerpen moeten burgers overtuigd worden dat de auto niet de eerste en enige vervoersmodus is. De alternatieven moeten dan wel voorhanden zijn. Het openbaar vervoer moet verder uitgebouwd worden, onder meer met een ‘lightrail’ als voorstadsnetwerk.
    Daarnaast moeten de 33 gemeenten van de Vervoerregio goed samenwerken, en moet er ook meer afstemming zijn tussen De Lijn en de NMBS. Voorts kunnen de fietsvoorzieningen verder uitgebouwd worden, met deelfietsen, veilige fietspaden en fietssnelwegen, enzovoort.
    De start van de ‘werkbank Routeplan 2030’ heeft vertraging opgelopen. Ze moet nu snel tot concrete voorstellen komen, zodat het plan begin 2020 kan worden goedgekeurd.
    Ringland zet zich volop in voor de realisatie van het Routeplan 2030 en schreef al tal van rapporten en aanbevelingen. We stimuleren bewoners, bedrijven en bezoekers van de stad om hun verplaatsingen zo veel mogelijk te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer te doen.
    CurieuzeNeuzen, het burgeronderzoek van de Ringland Academie, zette in 2016 met 2.000 burger-wetenschappers het probleem van de luchtkwaliteit op de (politieke) agenda. Met het vervolgproject Straatvinken houden we de vinger aan de pols voor de modal shift. Elk jaar in mei tellen we een uur het verkeer in onze straten. Zo gaan we na of we op de goede weg zijn om tegen 2030 de modal shift 50/50 te realiseren.

     

     

  • Welke 18+4 projecten zijn al goedgekeurd?

    De zes ontwerpteams van ‘Over de Ring’, het project onder leiding van overkappingsintendant Alexander D’Hooghe, dienden na een cocreatieproces met burgers in 2018 meer dan 30 voorstellen in. Daarvan heeft de Vlaamse overheid er voor de eerste fase van de overkapping 18 geselecteerd, plus 6 reserveprojecten.
    Hier vind je de geselecteerde projecten. Let wel: deze projecten lopen vooruit op het definitieve ontwerp van de Oosterweelverbinding, de tunnel die vertrekt vanaf het Sportpaleis en naar Linkeroever gaat. Pas wanneer die goed is uitgetekend, kunnen de projecten voor de overkapping concreet uitgewerkt worden.
    Ringland is tevreden over die eerste selectie van 18 projecten, maar het kan nog beter. Het mag niet bij losstaande initiatieven blijven.
    Ringland ijvert voor een zo volledig mogelijke overkapping, zonder gaten, van aan de Kennedytunnel tot aan de Luchtbal, met een goede aansluiting op de Oosterweelverbinding en gescheiden verkeer over de hele Ring.

  • Hoeveel kilometer overkapping is al beslist?

    Verspreid over de hele Ring is voor de eerste fase van de overkapping 3,7 km beslist. Dat is inclusief de Oosterweelverbinding. Bekijk hier een animatiefilmpje.
    Zonder de Oosterweelverbinding gaat het om 2,4 km (of 15%) van in totaal 15,8 km ringweg R1, die loopt van het knooppunt Ekeren tot het knooppunt met de E34 op Linkeroever.

    3,7 km Ringland gerealiseerd tegen 2025

    2,4 km overkappingsprojecten op de R1:

     

    1,3 km andere overkappingen, niet op de Ring:

  • Waarom eerst overkappen in het noorden?

    Ringland heeft er mee voor geijverd om de overkapping met de klok mee te realiseren: vanaf west over noord naar oost tot zuid. Daar zijn goede argumenten voor:

    • inhaken op lopende procedures (werken op de linkeroever, MER-procedure over de Oosterweelverbinding);
    • belangrijke projecten in functie van de latere volledige overkapping als eerste aan bod laten komen;
    • kwetsbare wijken (zoals Luchtbal, Dam en Kiel) verdienen voorrang;
    • het studiewerk voor de zuidelijke Ring is nog niet rond.

    Vooral dat studiewerk voor de zuidelijke Ring is essentieel. Er is immers nog geen akkoord over wat er onder de overkapping moet komen: hoe zullen de tunnels en het verkeerssysteem eruit zien? Die studie voor de zuidelijke Ring is in het najaar van 2019 opgestart onder leiding van overkappingsintendant Alexander D’Hooghe en Peter Vermeulen van Ringland namens de burgerbewegingen. Ze omvat het traject van het knooppunt met de A112, de A12 en de E19, tot het knooppunt met de E313/E34, met uitlopers en overgangen tot aan de Kennedytunnel, en voorbij de knoop E313/E34 tot aan het Sportpaleis.

  • Worden de reserveprojecten ook gerealiseerd?

    Hier vind je de 18 geselecteerde projecten en de 4 reserveprojecten.
    De reserveprojecten, zoals het ecoduct over het Albertkanaal, worden in principe pas uitgevoerd als er nog budgettaire ruimte is.
    Ringland pleit ervoor van meet af aan efficiënt te ontwerpen en meteen voor een volledige overkapping te gaan. Op die manier vermijden we dubbele kosten in de toekomst, en is er ruimte voor bijkomende projecten zoals deze groene verbinding over het Albertkanaal. De nieuwe Vlaamse regering moet de budgettaire ruimte creëren voor die geïntegreerde aanpak.

  • Waar zal ik met de fiets de Schelde over kunnen?

    Momenteel kan je met je fiets of te voet de Schelde onderdoor via de Sint-Annatunnel (‘voetgangerstunnel’) en de ‘fietserstunnel’ aan de Kennedytunnel. Daarnaast is er de Waterbus en het Sint-Annaveer.
    De derde Scheldetunnel die deel uitmaakt van de nieuwe Oosterweelverbinding zal ook een extra fietskoker omvatten, die wordt 6 meter breed.
    Ten slotte komt er een Scheldebrug voor fietsers en voetgangers ter hoogte van de Kennedytunnel. Dit is een van de 18 geselecteerde projecten van Over de Ring.

  • Wat is er beslist rond de Oosterweelknoop?

    Na bijkomend studiewerk van Tractebel bereikten de burgerbewegingen in december 2018 met Lantis (ex-BAM) en de andere partners rond de onderhandelingstafel een akkoord over een vereenvoudigd knooppunt ter hoogte van het Noordkasteel. Dat is nu gered, evenals de naastgelegen historische SAMGA-silo’s.
    Bekijk hier het filmpje over het Oosterweelakkoord.

  • Wanneer zal de overkapping gerealiseerd zijn?

    In het filmpje ‘Perspectief 2030’ tekende Ringland in 2018 een fasering van de werken uit. Daarmee kan de volledige overkapping klaar zijn tegen 2030.

  • Moet niet eerst de A102 klaar zijn?

    Ringland heeft er van meet af aan voor geijverd dat eerst werk gemaakt wordt van de A102. Dat is de nieuw aan te leggen tunnelverbinding tussen het rondpunt van Wommelgem en het knooppunt in Ekeren met de E19. Daarmee kan al veel (zwaar) verkeer dat niet in Antwerpen moet zijn van de Ring gehaald worden – en kunnen de werken daar ook met minder verkeershinder verlopen.
    De A102 maakt deel uit van het Haventracé, dat nog verder loopt over de A12.
    Vanuit de werkbank Haventracé is er in 2019 een goede bevraging geweest van alle stakeholders (gemeenten, burgergroepen, wijkcomités, diensten en administraties), maar het verdere overleg verloopt traag. Helaas zal de A102 niet klaar zijn vooraleer de werken aan de Oosterweelverbinding en de overkapping beginnen.

  • Waarom gaat het allemaal zo traag?

    De overkapping is een complex proces, waarbij vele overheden, burgergroeperingen, wijkcomités, diensten en administraties op één lijn moeten geraken. De diversiteit aan stakeholders en belangen maakt dat het traag gaat.
    Ook het gebrek aan een goed functionerend overkoepelend orgaan binnen de Werkgemeenschap is een handicap. Ringland pleit voor een overzichtelijke structuur waarin de juiste diensten worden samengebracht om de voortgang van de werkbanken (Haventracé, Routeplan, R1-Zuid,…) en de onderlinge afstemming op zich te nemen.
    Het bureau Möbius maakte i.s.m. de Universiteit Antwerpen wel al een evaluatie op van de eerste jaren van de Werkgemeenschap. De aanbevelingen moeten resulteren in een betere werking, ook van de werkbanken.
    Het gaat hier om een totaal nieuwe manier van werken in Vlaanderen: het bijeenbrengen van verkokerde administraties, een andere rol voor de politiek én een nieuwe rol voor burgerbewegingen. Het is begrijpelijk dat dat niet meteen van een leien dakje loopt. En hoewel we graag zouden hebben dat het sneller gaat, moeten we beseffen dat deze veranderingen zo revolutionair zijn dat ze tijd nodig hebben om goed geïmplementeerd te worden.

  • Hoeveel rijstroken zal de Hollandse knoop tellen?

    De ‘Hollandse knoop’ (een type aansluiting, niet genoemd naar ‘Holland’) is de geplande aansluiting van de noordelijke Ring op de Noordersingel en de Schijnpoortweg. In de vroegere plannen kwam dat knooppunt ter hoogte van het Sportpaleis en telde het 26 niet-overkapbare rijstroken.
    In de huidige plannen is de Hollandse knoop gesitueerd ter hoogte van het waterzuiveringsstation (in de volksmond de ‘Paaseiren’). De Ring is daar nu uitgetekend op 11 rijstroken (6 zuidwaarts, 5 noordwaarts). Daar moeten nog de ‘hulpstukken’ bijgeteld worden: op- en afritten, en pech- en calamiteitenstroken. 
    Dat blijven er natuurlijk nog veel. Dat is het gevolg van het feit dat de Oosterweelverbinding hier aansluit op de noordelijke Ring. Deze omgeving wordt dan ook de zwaarste verkeersknoop op de hele Ring. 
    Het goede nieuws is dat ze in principe allemaal overkapt kunnen worden (al is het budget daarvoor nog niet toegewezen in de eerste selectie van de leefbaarheidsprojecten). 
    In de werkbank wordt hard gewerkt om de impact op de omgeving nog te optimaliseren. Een van de discussiepunten is de Verbindingsweg achter de Ten Eekhovelei. Onderzocht wordt of die niet aan de andere kant gelegd kan worden, tegen het waterzuiveringsstation aan, dus verder van de bewoning. 
    Als later ook meer duidelijkheid ontstaat over het gescheiden verkeerssysteem op de zuidelijke Ring (en op de aansluiting ervan naar het noorden, naar de knoop E313/E34, de noordelijke Ring en dit aansluitingscomplex aan het Sportpaleis), kan dit mogelijk nog tot een verdere wijziging van de plannen leiden. Hopelijk met een nog betere oplossing voor de omgeving.

  • Wordt Antwerpen bevoordeeld tegenover andere regio's?

    Antwerpen en in het bijzonder de haven vormen de levenslijn voor de Vlaamse en Belgische economie, handel en logistiek. De stad slikt door haar ligging echter enorm veel verkeer. De Antwerpenaren betalen daar een prijs voor op vlak van leefbaarheid en gezondheid.

    De overkapping, die de leefbaarheid en de gezondheid van de inwoners fel zal verbeteren, is dus geen luxeproject. Een betere gezondheid en welbevinden betekent minder uitgaven voor de sociale zekerheid. 

    Bovendien komt de reorganisatie van het verkeer, die een oplossing zal betekenen voor de files en ongevallen, ook niet-Antwerpenaren ten goede. Minder files is uiteraard ook goed voor de economie.

    Als er tol of rekeningrijden wordt ingevoerd, is het de gebruiker die betaalt. Het internationale (vracht)verkeer zal dan een groot deel van de kostprijs van het project dragen. Voor wie maar enkele keren per jaar langs Antwerpen rijdt, zal dat een heel beperkt bedrag zijn.

    Vlaanderen heeft de afgelopen jaren gedesinvesteerd in infrastructuur, overigens niet alleen in Antwerpen. Er zijn nu dringend investeringen nodig.

  • Zijn tunnels veilig?

    Bij het ontwerp van de Ringland-tunnels zijn de Europese tunnelrichtlijnen gerespecteerd. Een volledige overkapping is bovendien veel veiliger dan telkens een kort stuk (dodo: dicht-open-dicht-open), want onze ogen hebben tijd nodig om zich aan te passen aan het verschil tussen tunnel- en daglicht.

  • Wie zal dat betalen?

    Voor de eerste fase van de overkapping hebben de Vlaamse regering, de stad en de haven zich in het kader van het Toekomstverbond alvast geëngageerd voor 1,25 miljard euro voor de eerste leefbaarheidsprojecten. 
    Ringland neemt zelf het heft in handen om constructieve voorstellen te doen voor de verdere financiering. Al in 2015 werkte de Ringland Academie samen met Idea Consult aan een studie over de betaalbaarheid. De resultaten lees je hier.

    Colloquium
    In april 2019 organiseerde Ringland een colloquium met diverse stakeholders, waaronder Lantis (het vroegere BAM), de stad Antwerpen en het Urban Studies Institute van de Universiteit Antwerpen. Sprekers, ook uit Nederland, reikten interessante denksporen aan. 
    De opbrengst van rekeningrijden of tol kan een deel van de overkapping financieren. Een kilometerheffing (voor vrachtwagens, maar ook voor personenwagens) kan er bovendien mee voor zorgen dat het verkeer gestuurd wordt en vlotter verloopt. 
    Voor dergelijke langetermijninvesteringen worden ook langlopende leningen afgesloten. Voorts kan een beroep gedaan worden op Europese projectfondsen en steun van de Europese Investeringsbank.

    Return on investment
    Vergeten we ten slotte niet de return on investment: een betere luchtkwaliteit betekent een besparing voor de gezondheidskosten. Daarnaast biedt de ruimte die vrijkomt enorm veel mogelijkheden tot ontwikkeling.

  • Wat is Over de Ring?

    Onder de noemer ‘Over de Ring’ stuurt de overkappingsintendant in opdracht van de Vlaamse overheid zes ontwerpteams aan om de overkapping uit te werken. In 2017-2018 hebben de teams zich samen met vele burgers gebogen over de eerste projecten. Mede op advies van de burgerbewegingen selecteerde de Vlaamse regering er in juni 2018 daarvan 18, plus 4 reserveprojecten? Daarvoor is alvast 1,25 miljard euro gereserveerd. Meer daarover lees je via ‘Ringland nieuws‘ en ‘Over de ring‘.
    De ontwerpteams worden momenteel ingezet om specifieke projecten verder uit te werken, zoals de nieuwe fietsbrug over de Schelde of de energiehuishouding op de heraangelegde Ring.

  • Wat is het project-MER?

    Voor infrastructuurwerken is altijd een milieueffectenrapport (MER) nodig. De Oosterweelverbinding zit momenteel (najaar 2019) in de fase van het plan-MER. De Ringland Academie heeft dat plan-MER grondig bestudeerd en er opmerkingen bij geformuleerd.
    Samen met Lantis (ex-BAM) en de andere partners rond de onderhandelingstafel bekijken we hoe het plan-MER de engagementen uit het Toekomstverbond kan waarmaken. Het plan-MER moet eind 2019 ingediend worden.

  • Kan ik meedoen vanuit mijn expertise?

    Zeker! Zowel praktijkdeskundigen, academici, professionals, beleidsmakers als gewone enthousiastelingen zijn welkom. Geef je op via info@ringland.be. Wij bieden je ruimte voor al je ideeën en een boeiend discussieplatform om die te delen met andere specialisten. En je levert een fantastische bijdrage voor onze toekomst!

  • Wat doet de Ringland Academie?

    De Ringland Academie gaat verder met de inhoudelijke uitbouw van het Ringland-verhaal. Samen met experts, de Universiteit Antwerpen en bedrijven denken we na over de stad van de toekomst en diepen we de Ringland-plannen verder kritisch uit op onze drie basisthema’s: mobiliteit, leefbaarheid en stadsontwikkeling. We berekenen in detail hoe Ringland een belangrijke, positieve bijdrage kan leveren aan tal van stedelijke beleidsplannen en beleidsinitiatieven (zoals het Antwerpse klimaatplan, het groenplan of Labo XX). We bestuderen ook de concrete realisatie van de volledige overkapping, zowel financieel als technisch. Het doel zijn overtuigende beleidsvoorstellen.
    De eerste vier studies van de Ringland Academie zijn voorgesteld in april 2016 op een infoavond voor het grote publiek in De Roma.
    In mei 2016 hebben 2.000 burgers op initiatief van de Ringland Academie de luchtkwaliteit in de stad Antwerpen nauwkeurig in kaart gebracht via meetsensoren aan hun raam. Dat citizen-scienceproject ‘CurieuzeNeuzen’ verliep in samenwerking met onderzoekers aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Antwerpen en kreeg steun van de stad Antwerpen.
    In 2016 en 2017 heeft de Ringland Academie ook een grote inbreng gehad in de workshops die opgezet zijn door de overkappingsintendant. De Ringland-experts maken inmiddels ook deel uit van de thematische werkbanken (Overkapping, Oosterweel, Routeplan 2030, Haventracé en R1-Zuid) binnen de Werkgemeenschap.
    In het voorjaar van 2018 lanceerde Ringland opnieuw een crowdfunding voor twee bijkomende studies. Die droegen oplossingen aan voor resterende knelpunten bij de overkapping zoals die ze door de zes ontwerpteams onder leiding van de overkappingsintendant werden uitgetekend. Studie 1 toonde aan dat Oosterweel-light volledig overkapt kan worden en dat de aansluitingen op de Scheldetunnel enerzijds en op de Ring anderzijds veel eenvoudiger kunnen. Studie 2 zocht naar verbeteringen van de verschillende knooppunten, aan het Noordkasteel, het station Luchtbal en Schijnpoort.

  • Wat is CurieuzeNeuzen?

    CurieuzeNeuzen is een burgeronderzoek naar luchtkwaliteit. De Ringland Academie organiseerde dit project voor het eerst in 2016. Er namen 2.000 burgers aan deel. Ze maten de NO2-concentraties met proefbuisjes die ze gedurende een maand aan hun raam hingen. De resultaten vind je hier.
    In 2018 hebben De Standaard, de Universiteit Antwerpen en de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) dit citizen-scienceproject van Ringland in heel Vlaanderen overgedaan en uitgebreid naar 20.000 burgers. Die resultaten vind je hier.

  • Wat is Straatvinken?

    Straatvinken is een jaarlijks telmoment van het verkeer in onze straten. Gedurende een uur vinken burgers aan hoeveel voetgangers, fietsers en voertuigen er passeren. Daarvoor gebruiken ze een speciale app of een papieren telformulier. Het telmoment vindt plaats tijdens de avondspits op een donderdagavond in mei (in 2020 op 14 mei). De resultaten van de eerste tellingen vind je hier.
    Sinds de tweede editie van 2019 brengen de Straatvinken ook de bredere verkeersleefbaarheid van hun straat in kaart, aan de hand van een nieuw ontworpen monitoringsinstrument.
    Met dit burgeronderzoek gaat de Ringland Academie in samenwerking met de Universiteit Antwerpen en HIVA – KU Leuven na of we op de goede weg zijn om tegen 2030 de modal shift 50/50 te realiseren.
    Ook in Leuven wordt, in samenwerking met ‘Straten vol Leuven’, op deze manier het verkeer geteld.

  • Hoe kan ik Ringland steunen?

    Abonneer je op onze nieuwsbrief
    Als je je abonneert op onze nieuwsbrief, blijf je op de hoogte van de jongste ontwikkelingen met betrekking tot de overkapping en het Toekomstverbond.
    Bezorg ons je mailadres via deze link.

    Doe een fiscaal aftrekbare gift
    Steun Ringland met een fiscaal aftrekbare gift of permanente opdracht. Je betaalt dan samen met enkele honderden burgers de lonen van twee halftijdse medewerkers, de uitgaven voor communicatietools zoals de website of affichecampagnes. Zo help je Ringland een brede achterban te mobiliseren, te lobbyen bij overheden en inhoudelijke kennis over veel verschillende terreinen op te bouwen. De resultaten die Ringland al bereikt heeft, tonen dat je steun, hoe groot of klein ook, mee het verschil maakt.
    Giften vanaf 40 euro per jaar zijn fiscaal aftrekbaar. Je krijgt een belastingvermindering van 45% op het gestorte bedrag. Een gift van 40 euro kost je na belastingaftrek dus eigenlijk maar 22 euro.
    Lees hier hoe je een fiscale aftrekbare gift doet.

    Werk mee als vrijwilliger
    Honderden Ringland-vrijwilligers creëren draagvlak, voeren studies uit en doen aan beleidsbeïnvloeding. Ook jij kan een steentje bijdragen? Heb je interesse in communicatie, vormgeving of educatie? Ben je een praktische geest die graag evenementen of acties organiseert? Maakt je sociaal voelend hart een sprongetje bij buurtwerking? Wil je bijleren over thema’s als mobiliteit, luchtkwaliteit, stadsontwikkeling, of kan je vanuit je expertise daar mee oplossingen voor aandragen?
    Raadpleeg hier enkele ‘vacatures’ voor vrijwilligers

  • Kan ik Ringland uitnodigen voor een lezing?

    Ringland biedt een zestal aangepast presentaties aan, afhankelijk van de doelgroep. Je kan kiezen voor een algemene uitleg over Ringland, een technische presentatie voor specifieke doelgroepen (stedenbouwkundigen, architecten, congressen), een presentatie die het aspect burgerparticipatie binnen Ringland belicht, en ten slotte een uitleg over Straatvinken en mobiliteit.
    Daarnaast hebben we ook twee presentaties specifiek voor scholen. Met het ganzenbord ‘Gans de Ring’ denken leerlingen (doelgroep derde graad lager onderwijs, en eerste graad secundair) op een speelse manier na over onze verplaatsingen in Antwerpen. Rond Straatvinken, de jaarlijkse verkeerstelling door burgers, bieden we een lespakket aan (derde graad lager onderwijs) en een powerpointpresentatie (tweede en derde graad secundair onderwijs).
    Interesse? Neem contact op via info@ringland.be voor meer informatie of concrete afspraken.
    Gewoonlijk vragen we geen vergoeding voor een lezing of een presentatie, maar suggereren we een fiscaal aftrekbare gift te doen. Die inkomsten gebruiken we voor de werking van onze burgerbeweging.

  • Hoe richt je een burgerbeweging op?

    Over het ontstaan en de aanpak van Ringland lees je alles in Het Ringland Boek – Vijf jaar burgers in beweging.
    Hierbij al een soort stappenplan, dat ook de leidraad vormt voor de hoofdstukken in het boek:

    • Ringland durft dromen en toont lef. Onze doelstelling was van in het begin scherp: mobiliteit (minder files), leefmilieu (gezondere lucht, betere ecologie) en stadsontwikkeling (meer ruimte). Drie thema’s waar op dat moment ook de publieke opinie van wakker ligt – en nog steeds ligt.
    • We zorgen voor een deskundige fundering. We werken samen met universiteiten, academici en studiebureaus, en zetten citizen-scienceprojecten op.
    • We verspreiden het enthousiasme over de massa. We creëren draagvlak, informeren mensen en zoeken naar participatie.
    • We organiseren ons naar de noden en context in aparte werkgroepen, fondsenwervers, communicatievrijwilligers, …
    • We houden vrijwilligers enthousiast en betrokken. Zotte ideeën maken kans.
    • We trekken aan de mouw van beleidsmakers en politici. We blijven daarbij partijpolitiek neutraal en zoeken constructief naar mogelijkheden om tegengestelde visies te overbruggen.
    • We werken samen met andere burgerbewegingen.
    • We werken strategisch: liever ageren dan reageren. We bepalen zelf waar mogelijk de agenda en stellen doelen op lange, middellange en korte termijn. Bij deze doelen plannen we acties, publicaties, onderhandelingen om de punten op de juiste agenda te zetten. De publieke opinie is hier vaak een hefboom.
    • We laten van ons horen in de communicatie. Ons droombeeld creëert een verfrissend idee, een alomvattende oplossing. Onze toon blijft altijd positief.

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -