Woensdag 12 mei

Ringland blogt |
Katelijne over Straatvinken met scholieren

Ringland ijvert er al ruim zes jaar voor om de reorganisatie van de Ring aan te grijpen om de héle omgeving weer leefbaar te maken. Een van de speerpunten daarbij is de ‘modal shift’. Voor de wetenschappelijke opvolging van de evolutie naar meer duurzame verplaatsingen (te voet, met de fiets en het openbaar vervoer) werd Straatvinken opgestart. Katelijne De Vis is een van de vrijwilligers die zich elk jaar opnieuw vol overgave inzetten om van dat burgeronderzoek van de Ringland Academie een succes te maken. Met het nieuwe telmoment in het verschiet vertelt ze hoe haar aarzelende start bij Ringland uitmondde in een sterk engagement voor Straatvinken. Ze haalt er vandaag veel voldoening uit.

Katelijne De Vis (rechts) met twee van haar leerlingen tijdens Radio Ringland (2019) op het Conscienceplein.

Ik doe al erg lang vrijwilligerswerk. Toen ik in het middelbaar zat, verkocht ik gadgets voor Greenpeace. Ik was ook leidster bij Akabe en fourier bij Open Kamp, scoutsgroepen voor kinderen met een beperking of met een maatschappelijke kwetsbaarheid. Voor Broederlijk Delen ben ik ook eens ‘Dwars door België’ gefietst. 

Als leerkracht in de middelbare school Moretus in Ekeren engageerde ik me ook in de werkgroep Wereld op School, waarbij leerlingen zich vrijwillig inzetten in allerlei projecten rond armoede en milieu. Dat betekende toen veel voor mij, maar helaas konden idealisme, verbeelding en hard werk niet op tegen de realiteit. Toen ik een uitnodiging van Ringland kreeg voor een denkdag over mobiliteit, sprak me dat heel erg aan. Al twijfelde ik of ik wel voldoende kennis en ervaring had. Ik herinner me die eerste bijeenkomst nog altijd. Ik zag er Peter, Pol en iedereen die ik kende van op het podium van de infoavonden van Ringland en CurieuzeNeuzen in De Roma en was best onder de indruk.

Na een filmvoorstelling over Jane Jacobs in het Fotomuseum maakte ik de klik. Jacobs is een ronkende naam in de stedenbouw. Als gewone vrouw heeft ze in de mannenwereld van de jaren 1960 gestreden tegen de aanleg van snelwegen door woonbuurten en voor gemengde buurten. Ik had nog nooit over stedenbouw en ruimtelijke ordening gehoord, en ben erg dankbaar dat ik dankzij Ringland en Straatvinken er ondertussen veel meer over weet en nog altijd bijleer. 

Lesmappen voor scholen

Ik organiseer nu al voor de vierde keer mee Straatvinken, het burgeronderzoek waarvoor op donderdag 20 mei weer duizenden burgers een uurtje het verkeer gaan tellen. Ik werk onder meer mee aan de pedagogische initiatieven. Samen met Inge, Emily, Lieve en enkele hogeschoolstudenten van KdG maakte ik twee lesmappen, een voor het vijfde en zesde leerjaar van de lagere school en een voor de lagere graad van de middelbare school. Ik mocht ze voorstellen toen Ringland een stand had op de Boekenbeurs (foto).

Voorts leg ik me toe op de algemene communicatie voor Straatvinken en de contacten met de lokale besturen. Ik werk mee aan de helpdesk en doe tal van ditjes en datjes. Dit jaar volg ik ook de samenwerking op met de zogenaamde Octopusscholen, die voor het eerst deelnemen aan Straatvinken. De vzw Octopusplan zet zich in voor duurzaam woon-schoolverkeer. Leerlingen en leerkrachten het verkeer laten tellen past helemaal in dat plaatje. Voor de scholen hanteren we weliswaar een ietwat andere aanpak. Zij kiezen zelf een telmoment in de week van 17 tot 21 mei. De tellers registreren aan het begin of het einde van de schooldag het verkeer vanaf een kwartier voor de bel gaat tot een kwartier na.

Samenwerking met Turijn

Ook in mijn dagelijkse job voor de klas probeer ik jongeren bewust te maken van het belang van duurzame mobiliteit en stedenbouw zodat ze empowered zijn. Ik werkte samen met mijn collega’s Els en Ellen mee aan het Erasmus+-project Sustainable Living in Current City Life, een internationale samenwerking tussen onze school Moretus en het Liceo Scientifico in Turijn. 

Antwerpen en Turijn zijn allebei historische steden met gelijkaardige verkeersinfrastructuren en een slechte luchtkwaliteit. Beide steden worstelen met maatregelen voor duurzame mobiliteit en de modal shift. De leerlingen die deelnemen aan het project onderzochten de luchtkwaliteit aan de hand van een Turijns korstmos en de Antwerpse Airbezen. Door de coronamaatregelen kon het tegenbezoek van de Italiaanse studenten jammer genoeg niet doorgaan, maar we hopen ze later toch nog te kunnen ontvangen in onze stad.

Ringpark Het Schijn

Ten slotte volg ik voor Ringland de werkbanken voor het ringpark Het Schijn. Ik trek het groepje Ringland-antennes en -experts Luk, Tom, Jo, Onno, Koen, Lief en Wouter. Ook een bijzonder leerrijke ervaring. (Foto: verkennende fietstocht met de Ringland-antennes.)

En zo wisselen drukke en minder drukke tijden elkaar nu af. Soms geeft dat wat chaos in mijn gezinsleven, maar mijn man Erwin steunt me. En ik hoop dat ik mijn kinderen kan bijbrengen dat mensen veel meer mogelijkheden hebben dan ze op het eerste gezicht denken, als ze maar durven te springen. Daarom engageer ik me ook graag voor Ringland: ik krijg er zoveel voor terug.

Zo heb ik van Veerle, onze deeltijdse communicatiemedewerkster bij Ringland, al veel geleerd over communicatie en taal. Die kennis kan ik ook weer goed gebruiken bij het lesgeven. En door het internationaliseringsproject werk ik nu ook als freelancer in de expertencommissie voor Erasmus+, een job waar ik vroeger nooit voor had durven te solliciteren.

Het vrijwilligerswerk buiten de muren van de school waar ik lesgeef heeft me nog meer verrijkt. Ik ben in een groep met lieve en warme mensen terechtgekomen en voel me er altijd welkom en gewaardeerd. Ik leer bij Ringland en Straatvinken elke dag bij en dankzij mijn vrijwilligerswerk sta ik nu met een vollere rugzak voor de klas.

Het verhaal van Katelijne De Vis werd opgetekend door Ringland-vrijwilligster Lief Luypaers. 
Op de blog van Ringland vertellen vrijwilligers over wat er leeft voor en achter de schermen van de burgerbeweging. Ben jij ook geïnteresseerd om mee te draaien? Mail naar info@ringland.be of info@straatvinken.be
Inschrijven voor en deelnemen aan de verkeerstelling op donderdag 20 mei kan via www.straatvinken.be

#vrijwilligers #straatvinken #octopusscholen #mobiliteit #modalshift

 

Woensdag 21 april

Ringland blogt | Machteld over Straatvinken

Machteld Laureyns is Gentse, maar dat houdt haar niet tegen om zich in te zetten voor een Antwerpse burgerbeweging. Vanuit haar opleiding in de sociaal-economische geografie is ze erg geïnteresseerd in mobiliteit. Zo belandde ze via een project van de Universiteit Antwerpen in het kernteam van Straatvinken, het burgerwetenschapsonderzoek van de Ringland Academie naar het verkeer in onze straten. Ze buigt zich over een enorme databank aan lokale telgegevens en is zo tussenpersoon tussen burgers en gemeenten. Overtuigd van het belang van die job wil ze die nu ook als vrijwilligster voortzetten.

 

 

Het burgerwetenschapsonderzoek Straatvinken is erg laagdrempelig. Iedereen kan meedoen met de verkeerstelling en de bijbehorende leefbaarheidsbevraging straat-O-sfeer, onafhankelijk van waar je woont, je leeftijd of cultuur. Een onderzoek als CurieuzeNeuzen in de Tuin (het project van De Standaard, waarvoor Ringland in 2017 in Antwerpen de basis legde, red.) bijvoorbeeld is ook waardevol, maar niet iedereen heeft een tuin. Iemand die het verkeer telt en zich realiseert dat er toch wel heel veel auto’s door haar of zijn straat passeren, brengt een dialoog over het mobiliteitsprobleem op gang. Als je iets wil veranderen, moet het uit de mensen zelf komen.

Vanuit mijn opleiding in de sociaal-economische geografie ben ik erg geïnteresseerd in mobiliteit. Vorig jaar heb ik gesolliciteerd voor een eenjarig pilootproject over Straatvinken bij professor Thomas Vanoutrive aan de Universiteit Antwerpen. Mijn taak was het om de databank met telgegevens te verwerken en na te gaan of de modal shift zich aftekent op bijvoorbeeld stadsniveau of wijkniveau of onder invloed van een wijkcirculatieplan. Op die databank kunnen dan andere statistische data worden toegepast, zoals gemiddeld inkomen in de wijk, het verschil tussen stad en platteland of de wegtyperingen. Zo zijn er kleine wegen waar je niet veel auto’s zou verwachten die toch veel verkeer moeten slikken

Unieke databank

De databank van Straatvinken is uniek: geen enkele andere heeft zoveel lokale gegevens, op straatniveau. Ik werk graag samen met de gemeenten, die uiteraard ook geïnteresseerd zijn in die data. De universiteit functioneert met Straatvinken als tussenpersoon tussen de burgers die data verzamelen en de gemeenten die het beleid bepalen. Door hun deelname aan Straatvinken hebben burgers dus inspraak. 

Jammer genoeg is het pilootproject niet verlengd. Toch ben ik kandidaat om tijdens de zomervakantie op vrijwillige basis opnieuw de data te verwerken. Ik vind het belangrijk om degelijk en accuraat te werken voor al die burgers die tellen. Mensen offeren tenslotte hun tijd op om data te verzamelen. 

Het grootste werk is de data opkuisen. Dat doe je met het geografisch informatiesysteem GIS. Op zich is dat niet zo moeilijk, je moet er geen Einstein voor zijn. Maar het is zeer arbeidsintensief. Er sluipen fouten in de data die je er enkel handmatig uit kan halen. Een teller schrijft bijvoorbeeld op zijn telformulier: ‘Ik heb ook drie tractors geteld’, terwijl hij die volgens de richtlijnen zelf had kunnen toevoegen aan het aantal vrachtwagens. Of iemand heeft geteld op de grens tussen Kontich en Edegem. Dan moet ik uitzoeken in welke gemeente dat precies was. Soms ben je een hele dag bezig om maar drie problemen op te lossen. Het is dus belangrijk dat tellers hun locatie zo nauwkeurig mogelijk doorgeven. Ik hoop dat we zo de data tijdig verwerkt krijgen, want ik stel niet graag deelnemers teleur.

Tof team

Het kernploegje van Straatvinken is echt een tof team. Straf hoe een groep mensen met uiteenlopende talenten zoveel gerealiseerd krijgt door constructief samen te werken. Een vergadering leiden lijkt wel Huib zijn natuurlijke staat, hij blijft altijd rustig en pragmatisch. Hij luistert aandachtig en spreekt enkel wanneer hij iets te zeggen heeft. Daardoor wordt aan zijn woorden veel belang gehecht. Zijn vrouw Nora is impulsiever en creatiever, ze is intelligent en heeft veel goede ideeën. Huib en Nora vormen een goede tandem. Thomas denkt zeer analytisch, hij kan snel en accuraat data verwerken en verbanden zien en die dan ook nog eens op een behapbare manier uitleggen. (Foto: Huib en Thomas worden geïnterviewd door ATV.)

Thomas Vanoutrive en Huib Huyse, proffen aan respectievelijk de UAntwerpen en HIVA - KU Leuven, zijn oprechte believers in burgerwetenschap. Het is niet iets dat ze er zomaar bij nemen. Dat motiveert de hele groep. Maar terwijl de academici de waarheid in pacht lijken te hebben, kijkt Sven vanuit zijn achtergrond als stedenbouwkundige met een kritische blik naar wat relevant is. Sven durft tegen de wetenschappers in te gaan en zal zonder degelijke tegenargumenten zijn mening niet loslaten.

Ten slotte zit in ons kernploegje Katelijne. Wat een plezier om met haar samen te werken. Altijd enthousiast en goedgezind – ik hoop dat ik later ook nog altijd zo positief in het leven sta. Ze is goed in communicatie en houdt een overzicht over alles wat nog moet gebeuren. (Foto: Sven en Katelijne tellen het verkeer met de tel-tool.)

Daarnaast kunnen we ook een beroep doen op nog meer vrijwilligers, zoals Paul, Eva, Koen, Dirk, Tina... Iedereen voelt zich welkom in het Straatvinken-team. Het menselijke aspect mag je niet onderschatten om de boel samen te houden. 

Ecologische stadsontwikkeling

Ik woon in Gent en geef nu les aan het GO! Lyceum geschiedenis, aardrijkskunde en cultuurwetenschappen. Ik ben ook lid van Natuurpunt en volg het Gents Milieufront. Interesse in ecologische stadsontwikkeling had ik altijd al. Tijdens mijn studies aan de UGent Antwerpen leerde ik in het vak ‘Actuele vraagstukken’ over Oosterweel. Ik vond die informatie altijd wat gekleurd: ofwel kwam er een gastspreker voor het BAM-tracé, ofwel iemand die tegen de plannen was. Dat stoorde me, nergens werd de discussie geobjectiveerd of zelfs genuanceerd. Ik wilde als student de harde feiten, dan kon ik zelf beslissen wat juist was. Verder was ik niet zo geïnteresseerd, ik vond het een moeilijke casus. Voor mensen van buiten Antwerpen kwamen de actiegroepen bovendien over als vrij radicaal, mensen met een lange adem die het debat gaande hielden. Mijn ouders daarentegen waren van in het begin mee met het verhaal. Ondertussen weet ik ook dat het Antwerpse probleem relevant is voor heel Vlaanderen. 

Enkele jaren geleden ontmoette ik voor het eerst Ringlanders in de Haringrokerij (de uitvalsbasis van de burgerbeweging op het Zuid, red.). Toen stelde ik vast dat niemand extreem was, het was een warme groep. Ringland worstelt wel wat met inclusie. Voor veel verenigingen blijft dat trouwens moeilijk. Op vergaderingen zie je vooral witte middenklassers, geen mensen van allochtone origine. Ook bij Straatvinken stellen we vast dat er wijken zijn waar niet of bijna niet geteld wordt. 

Straatvinken op de Boekenbeurs 

Ringland is nochtans heel laagdrempelig. Ik heb in 2019 meegeholpen in de stand van Ringland en Straatvinken op de Boekenbeurs (foto: Nora geeft uitleg). Mooi om te zien hoe al die vrijwilligers daar enthousiast uitleg stonden te geven en zeer toegankelijk waren. Dat is toch een van de sterktes van Ringland. Ik hoop dat in de toekomst automatisch ook inclusiever gewerkt kan worden. Andere verenigingen zou ik altijd aanraden om te leren van Ringland. Dat kan trouwens vrij eenvoudig via Het Ringland Boek. De kern is volgens mij dat als voldoende mensen kennis van zaken hebben, je organisatie credibiliteit heeft.

De verkeerstelling van Straatvinken vindt dit jaar plaats op donderdag 20 mei van 17 tot 18 uur. Meer info op www.straatvinken.be.
Op de blog van Ringland vertellen vrijwilligers over wat er leeft voor en achter de schermen van de burgerbeweging. Ben jij ook geïnteresseerd om mee te draaien? Mail naar info@ringland.be of info@straatvinken.be.

#vrijwilligers #straatvinken #burgerwetenschap

Dinsdag 30 maart

Ringland blogt | Studenten over jongeren warm maken voor Ringland

Negen weken lang hadden Cloë, Louise, Eva, Laetitia, Evelien en Mats de Instagram-pagina van Ringland in handen. Voor hun bachelorproef van de opleiding Communicatiemanagement aan de AP Hogeschool werkten ze leuke projecten uit om jongeren warm te maken voor het Ringland-verhaal. En of het een succes was! Mats vertelt met welke ideeën ze het enthousiasme voor Ringland nog meer hebben doen groeien.

 

Gezocht: communicatieve laatstejaarsstudenten die Ringland willen promoten bij jongeren. Klinkt als een job voor ons, dachten wij meteen. Ringland stond dit jaar voor het eerst op de lijst van mogelijke bachelorproeven, naast tal van andere interessante opties. Toch hebben wij niet lang moeten nadenken. Als Antwerpenaren met een groot hart voor de stad en het milieu, stemden wij alle zes op Ringland als eerste keuze. Negen weken lang hebben wij het geluk gehad om intensief te mogen meewerken aan allerlei communicatiecampagnes, met een sterke focus op jongeren tussen 18 en 30 jaar.

Ons avontuur begon op 2 februari. Na een overtuigende presentatie van Ringland-coördinator Christophe Lambrechts tekenden we samen met hem de krijtlijnen uit voor ons project. Ringland is erin geslaagd om duizenden mensen mee te krijgen in het verhaal van de overkapping. Toch heeft een bepaalde doelgroep de trein wat gemist: de jeugd. Het betrekken van die doelgroep zou de rode draad vormen in ons project.

Spreek de taal van jongeren

Maar hoe betrek je die jongeren het best bij een burgerbeweging als Ringland? Eerst en vooral is het belangrijk dat ze weten wat Ringland inhoudt. Na een grondige analyse van de socialemediakanalen merkten we dat het Instagram-account van Ringland weinig overtuigend was voor een jongere doelgroep. Jongeren consumeren informatie met een hoge snelheid en verkiezen beelden boven lange teksten. Daarom staken we het Instagram-account in een nieuw jasje. Neem maar eens een kijkje! Je zal zo de nieuwe huisstijl opmerken. En de nieuwe aanpak heeft geloond! Het aantal volgers steeg met 12,3 procent. Bij de doelgroep 18- tot 24-jarigen zagen we zelfs een verdubbeling.

Vergeet-Ringland-nietjes

Instagram was ook the place to be voor het promoten van onze campagnes. Het speerpunt van ons project en de campagne waarmee we de meeste jongeren bereikt hebben, was de fondsenwerving. Naast het inzamelen van geld was die vooral bedoeld om de boodschap van Ringland te verspreiden en om contactgegevens te verzamelen van nieuwe, jonge Ringlanders.

Jongeren overtuigen om een project te steunen is een uitdaging. Dat hebben wij aan den lijve mogen ondervinden. Hoe krijg je jonge mensen in hemelsnaam mee in het verhaal van Ringland? Sterker nog: hoe zorg je ervoor dat ze een (kleine) financiële bijdrage willen leveren?

Naast een overtuigend verhaal krijgen jongeren in ruil voor hun steun graag iets tastbaars. Daaruit is het idee van de ‘groeikaartjes’ ontstaan. Dat zijn flyers waarin zaadjes van vergeet-me-nietjes verwerkt zitten. Iedere koper kan die flyer thuis in wat grond steken om zo een bos bloemen te kweken die doet denken aan Ringland.

Met een overtuigende pitch en een grote voorraad ‘groeikaartjes’ trokken we de straat op. Het resultaat van onze actie overtrof ruimschoots onze verwachtingen. Wat werd het Ringland-verhaal goed onthaald! Maar liefst 219 mensen kochten in totaal 353 kaartjes. Goed voor een winst van een flinke 500 euro.

Picknick in de berm van de Ring

Als extraatje was aan de groeikaartjes ook een winactie verbonden voor wie haar of zijn mailadres opgaf. De hoofdprijs voor twee gelukzakken: een vip-picknick in de berm van de Ring. Het idee van een idyllische picknick op zo’n onorthodoxe plek spreekt jongeren enorm aan, zeker als je het volledige menu laat sponsoren door populaire Antwerpse horecazaken. 

Ook op Instagram gaven we een picknickmand weg aan een willekeurige persoon die de pagina volgt, op het bericht reageerde en het bericht deelde in haar of zijn verhaal. Die simpele winactie leverde ons een heleboel extra volgers op.

Fiets de Ring rond

Met de lente voor de deur is het tijd om de benen te strekken en te genieten van de buitenlucht. En waarom zou je dat niet combineren met wat leuke informatie over de toekomstige Ringparken? Vanuit dat idee werkten we een leerrijke fietsroute uit langs de (voorlopig nog) zeldzame stukjes groen naast de Ring. Je kan de fietstocht nog terugvinden op Facebook en Instagram of download hier het handige overzicht van de te volgen knooppunten. De QR-codes naast sommige knooppunten verwijzen door naar filmpjes over de plannen voor die locatie.

Bedankt, Ringland!

De voorbije weken hebben wij enorm veel bijgeleerd. Fondsenwerving, sponsors zoeken, de sociale media beheren,... allemaal ervaringen die we koesteren. Wij staan alvast volledig achter de plannen van Ringland en we zullen ze in de toekomst met veel belangstelling blijven volgen.

Merci, Christophe, Veerle, Dré, Merel en Katelijne voor de begeleiding vanuit Ringland! En merci, Vera voor de begeleiding op school!

 

Het verhaal van de studenten van AP Hogeschool werd opgetekend door Mats Vanhouwenhuyse, mede namens Cloë Meylemans, Louise Govaerts, Eva De Voeght, Laetitia Gregoir en Evelien Dillen. Op zijn beurt dankt Ringland hen van harte voor hun enthousiasme, fijne ideeën, mooie realisaties en prima samenwerking!  

#studenten #APHogeschool #instagram #communicatie #vrijwilligers

 

Maandag 22 maart

Ringland blogt |
Pol over de financiering van de overkapping

De werkbank die moet nagaan hoe de overkapping betaald kan worden, kan effectief van start gaan. In februari kondigde minister van Mobiliteit Lydia Peeters de oprichting van die nieuwe werkbank al aan tijdens de voortgangsrapportage Oosterweel in het Vlaams Parlement. Op 22 maart heeft nu ook het Stappenoverleg, waarin politici, burgerbewegingen en betrokken administraties de violen stemmen voor de realisatie van het Toekomstverbond, zijn fiat gegeven. Pol van Steenvoort, die als voorzitter van Ringland samen met Peter Vermeulen de burgerbeweging vertegenwoordigt in het Stappenoverleg, vertelt waarom en hoe de werkbank Financiering er gekomen is.

Al van bij de start van Ringland krijgen we de vraag of de volledige overkapping van de Ring wel betaalbaar is. Zowel bij de administratie, het publiek als bij het bedrijfsleven heeft altijd een sceptische stroming bestaan. Zoveel geld voor een overkapping? Wegen die kosten wel op tegen de baten? En wie gaat dat ooit betalen? Al in 2014 gaven we antwoord op die vragen. In ons memorandum voor de Vlaamse regering schreven we toen: 

De overkapping van de Ring levert alleen maar winst op. Naast de maatschappelijke meerwaarde levert het project op drie vlakken ook materiële winst op. Op termijn betalen de inkomsten van het rekeningrijden mee de infrastructuur. De ‘winst’ voor de volksgezondheid is te vertalen in meer levenskwaliteit in de stad en betekent ook een financiële besparing in de sociale zekerheid. De geweldige ruimte voor nieuwe stadsontwikkeling ten slotte maakt het eveneens mogelijk een deel van de investeringskosten te recupereren.

De gebruiker betaalt mee

Met de eerste Ringland-crowdfunding in 2015 gaven we het adviesbureau Idea Consult de opdracht ons antwoord verder te onderbouwen, en meer uitgewerkte ideeën aan te reiken voor de financiering van de overkapping. Op onze infoavond in een overvolle Roma stelden de onderzoekers hun rapport voor. Hun eerste vaststelling luidde dat de opbrengst van het nieuwe vastgoed dat op de Ringvlakte en ernaast kan ontstaan, hooguit volstaat voor 20 procent van de totale kosten van de overkapping. Er moesten dus ook andere manieren gevonden worden om dat megaproject te financieren. Nadat wij al rekeningrijden gesuggereerd hadden, stelden zij een variant voor die ze de ‘stadstol’ noemden: iedereen die van buiten Antwerpen de stad binnenkomt, zou via nummerplaatherkenning een klein bedrag moeten betalen. Dat is eigenlijk een variant op de al bestaande tol voor buitenlandse vrachtwagens voor het gebruik van de infrastructuur in België.

Het woord ‘stadstol’ was communicatief niet meteen een voltreffer om elders in Vlaanderen veel enthousiasme op te wekken. Het voorstel maakte wel helder dat zo’n groot project enkel betaalbaar is als, naar analogie met de ‘vervuiler betaalt’, ook de ‘gebruiker mee betaalt’. Of anders gezegd: ‘wie weinig rijdt, betaalt minder’. Samen met veel verkeersspecialisten denken wij dat rekeningrijden op termijn sowieso onontkoombaar is. Wie de infrastructuur gebruikt, moet daartoe bijdragen. Technisch is dat overigens steeds eenvoudiger: voor de péage in Frankrijk bijvoorbeeld kan je er nu voor kiezen dat je passage automatisch geregistreerd wordt zonder dat je hoeft te stoppen om onmiddellijk te betalen. Politiek is de invoering van rekeningrijden natuurlijk een gevoelig punt, maar het is zeker te verantwoorden ter vervanging van de huidige algemene verkeersbelasting.

Colloquium in Den Bell

Na die eerste studie ging de Ringland Academie aan de slag om verder na te denken over mogelijke denksporen. In het voorjaar van 2019 hielden we in Den Bell een colloquium met een 100-tal aanwezigen, waarbij verschillende mogelijkheden voor financiering werden voorgesteld. Een expert legde het Design-Build-Finance-Maintain-model uit, een vorm van privaat-publieke samenwerking waarbij de overheid het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van een groot project overlaat aan de privésector, en dat dan jaarlijks afbetaalt. 

Een andere spreker legde uit hoe in Nederland dergelijke grote projecten meestal rechtstreeks door de overheid gefinancierd worden. In vergelijking met Vlaanderen beschikt Rijkswaterstaat daar echter over veel grotere budgetten. De BAM (nu Lantis), die instaat voor de bouw van de Oosterweelverbinding, gaf een presentatie over de verdeling van de risico’s tussen de bouwheer en de aannemer. Ook Vespa, dat instaat voor het stedelijke vastgoed, dacht mee na over de financiering. Dat colloquium gaf een goede inventaris van mogelijkheden en denksporen, maar was te weinig concreet om veel stappen vooruit te geraken.

Aan de slag met de Universiteit Antwerpen

Toen de burgerbewegingen in de zomer van 2020 een kleine subsidie kregen van het departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW), hebben we die, in overleg met stRaten-generaal, gebruikt om de Universiteit Antwerpen een voorstel te laten uitwerken voor de opstart van een werkbank Financiering. Ringland wil immers verder gaan dan enkel op de nagel te kloppen van wat de overheid zou moeten doen – in dit geval budgetten vastleggen. Met de burgerbeweging willen we ook voorzetten geven en dingen in beweging krijgen. We willen vooral vermijden dat de mooie plannen die vandaag getekend worden, morgen niet kunnen worden uitgevoerd wegens geen financieel engagement van deze of een volgende regering. Met het antwoord ‘er is geen geld’ geraken we niet vooruit. Daarom beslisten we zelf een voorstel uit te werken voor een haalbare financiering. 

We gaven de Universiteit Antwerpen twee maanden de tijd om een werkplan uit te tekenen voor een werkbank Financiering. Die moet, samen met alle stakeholders, de middelen zoeken voor de financiering van de volledige overkapping van de Ring en andere delen van het Toekomstverbond. Want voorlopig zijn er enkel budgetten vastgelegd voor de Oosterweelverbinding en voor de leefbaarheidsprojecten van ‘De Grote Verbinding’. Er zijn echter nog veel meer middelen nodig: voor de volledige overkapping, de bouw van de Tijsmanstunnel, de A102 en het volledige Haventracé, de realisatie van de modal shift die grote investeringen vergt in het openbaar vervoer, enzovoort. Om dat werkplan uit te werken heeft de universiteit contact opgenomen met alle betrokken politici en hun kabinetten, administraties zoals MOW en Wegen en Verkeer (AWV), de burgerbewegingen, Lantis, de stad Antwerpen, enzovoort. 

Met het fiat van de minister van Mobiliteit en het Stappenoverleg heeft de UAntwerpen nu de opdracht gekregen om een volledig financieringsmodel uit te werken voor de overkapping en het Toekomstverbond. Dat gebeurt in overleg met alle partners, en de burgerbewegingen blijven mee in de cockpit van die werkbank zitten. We verwachten geen grote academische studie, hoe concreter hoe beter. Over twee jaar willen we echt wel resultaten zien, en gezien de positieve ervaringen van de voorbije jaren, gaan we ervan uit dat ook alle andere stakeholders van goede wil zijn. Dat Ringland niet betaalbaar zou zijn, willen we met realistisch onderzoek ontkrachten. Daarmee willen we de Vlaamse regering overtuigen om van de overkapping beslist beleid te maken.

Realistische raming van de kostprijs

De werkbank Financiering werkt op twee sporen. Het eerste spoor is de vraag naar de kostprijs van de volledige overkapping. Dat luik over de financieringsbehoeften en -mogelijkheden wordt getrokken door Tom Coppens, hoogleraar Stedenbouw en Ruimtelijke Planning, die ook al deelnam aan ons colloquium.

Het Toekomstverbond gaat alles samen over ongeveer 80 projecten, grote en heel grote. Voor pakweg 50 daarvan is nog niet in financiering voorzien. Het is niet onze bedoeling om ál die projecten te bestuderen – het Routeplan en het Haventracé bijvoorbeeld omvatten elk een tiental projecten, maar die houden we nu buiten onze scope. We concentreren ons op de volledige overkapping van de Ring, met als eerste vraag een min of meer realistische raming van de kostprijs daarvan. Er circuleren nu cijfers van 3 tot 12 miljard euro. Die vork is te groot om te kunnen budgetteren. De financieringsbehoefte van de overkapping moet nauwkeuriger en objectiever in kaart gebracht worden. Om tot een realistische raming te komen, vragen we ook een vergelijking met de kostprijs van gelijkaardige projecten zoals de overkappingen in Madrid of Boston.

280 miljard euro op spaarboekjes

Als we een raming hebben, is de volgende vraag: waar halen we dat geld? Daarbij kijken we naar de relanceplannen van de regeringen, de Europese Green Deal, de financiële markten die vaak op zoek zijn naar investeringen, grote Europese pensioenfondsen, enzovoort. De komende 15 jaar geld vinden om al die werken te financieren zal overigens geen probleem zijn. Dat geld is er, zowel in Vlaanderen als in Europa. De vraag is vooral hoe men die bedragen nadien gaat terugbetalen en over welke termijnen. Bovendien zijn er middelen nodig om die nieuwe infrastructuur goed te onderhouden.

Gaat de overheid al die kosten zelf betalen, vanuit de belastingen? Of kiest men voor rekeningrijden? Een andere mogelijkheid is een volkslening, zoals in de jaren 60 gebruikt voor de financiering van de aanleg van de E3. Zo’n volkslening zou overigens een mooie manier zijn om maatschappelijk draagvlak op te bouwen. Belgen sparen meer dan ooit, er staat zo’n 280 miljard euro op de spaarboekjes, en dat brengt niks op. Dan is een volkslening om midden in de stad honderden hectare groen te creëren een mooie besteding voor onszelf en onze kinderen en kleinkinderen.

Kosten en opbrengsten in kaart brengen

Ondertussen vinden velen in Vlaanderen dat er te veel geld gaat naar al die Antwerpse projecten van het Toekomstverbond, terwijl men elders ook met een tekort aan middelen kampt. Daarom vragen we als tweede spoor ook een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA). Die moet nagaan wat een dergelijk project kost aan de gemeenschap, en wat de opbrengst ervan is. In het geval van de overkapping van de Ring kan je die kosten redelijk nauwkeurig becijferen – tegenstanders van de overkapping willen ons altijd graag helpen om aan te tonen hoe duur die wel is. Maar het is veel moeilijker om de baten in kaart te brengen. Het gaat niet alleen over winst of verlies in het verkeer – minder of meer files bijvoorbeeld – maar ook over de winst voor de stad, voor het milieu, voor de gezondheid van de omwonenden, voor het klimaat, enzovoort. De vraag is hoe je dergelijke kosten in kaart brengt. Hoe bereken je bijvoorbeeld de maatschappelijke kosten die voortvloeien uit het feit dat zoveel burgers niet met hun raam open kunnen slapen wegens het aanhoudende verkeerslawaai? Wat is de waarde van meer groen om hittestress in de stad tegen te gaan?

Ervaring leert dat het vaak heel moeilijk is om de kosten van zulke grote bouwprojecten onder controle houden. We willen echter niet alleen de kosten, maar ook de baten van zo’n overkapping over een langere termijn onder controle houden. Neem bijvoorbeeld de luchtvervuiling in de tunnels onder de overkapping. Die lucht moet worden afgezogen en uitgestoten, liefst op plekken waar zo weinig mogelijk mensen wonen. Inmiddels weten we dat er in Australië experimenten zijn met luchtzuiveringstechnieken aan tunnelmonden. Op dit moment zijn die technieken nog niet operationeel. Maar over tien jaar, wanneer bij ons de overkapping wordt aangelegd, waarschijnlijk wel. Zulke evoluties hebben hun invloed op toekomstige investeringen en op de algemene kosten-batenanalyse. 

Dat MKBA-luik wordt getrokken door Tine Compernolle van het departement Engineering Management aan de UAntwerpen. Zij is gespecialiseerd in kosten-batenanalyses, en hoe je daarin risico’s op de lange termijn mee kunt incalculeren. Die theoretische modellen moeten worden afgestemd op de modellen die de Administratie Wegen en Verkeer (AWV) gebruikt, want die maken uiteindelijk de kosten-batenanalyse. Daar zit wel wat innoverend werk in.

Verkiezingen 2024

Nu de werkbank Financiering kan starten, is de eerste stap de vorming van een stuurgroep, met partners zoals Lantis, MOW, de stad Antwerpen, de burgerbewegingen, enzovoort. Als burgerbeweging krijgen wij ruggensteun van de Ringland Academie, waarin onder meer professoren zitten van Antwerpen, Leuven en Utrecht, maar ook iemand die ervaring heeft met grote windmolenparken, wat ook zeer kapitaalintensieve investeringen zijn, enzovoort. Wie welke rol zal opnemen, is volop in overleg. 

Het eindrapport van de verkenningsfase, dat de UAntwerpen samen met ons aan de minister voorlegde, bevat een uitgebreid plan van aanpak, met dataverzameling over financieringsmiddelen en projectkosten, literatuurstudie van internationale cases, ontwikkeling van een rekenmodel, testen en interpreteren van modellen, opmaak van een gedetailleerde kostenraming, studie van de baten, opmaak en selectie van verschillende scenario’s, inschatting van de onzekerheden, overlegplanning en beslissingsstructuur, opmaak handleidingen, enzovoort. 

 De opdracht van de werkbank Financiering loopt tot april 2023. We mikken op de verkiezingen van 2024 om een definitieve beslissing te hebben over de financiering van de volledige overkapping van de Antwerpse Ring.

Pol van Steenvoort (foto © Daniël Rys) was van meet af aan betrokken bij Ringland. Sinds 2017 is hij voorzitter van de vzw Ringgenootschap – de eerste voorzitter was transporteconoom Willy Winkelmans (UAntwerpen). Hij onderhandelde mee over het Toekomstverbond (lees meer over die onderhandelingen in Het Ringland Boek, p. 190). Pols verhaal over de werkbank Financiering werd opgetekend door Ringland-vrijwilliger Stefaan Vermeulen. Wil je meer vernemen over de werkbank of heb je nog vragen? Volg op 31 maart de webwoensdag van de burgerbewegingen over de stand van zaken van het Toekomstverbond.

#financiering #overkapping #toekomstverbond



Maandag 08 maart

Ringland blogt |
Koen over de centen van en voor Ringland

Koen Lamberts was de afgelopen vijf jaar penningmeester van Ringland. Hij blikt terug op intensieve jaren waarin hij zich persoonlijk kon verrijken met een nieuwe vriendenkring. Binnenkort schuift hij (een deel van) zijn taken als bewaker van de centen van de burgerbeweging door. Toch laat hij Ringland nog niet los. Hij zit nog in de werkgroep van Ringland die uitzoekt hoe de overkapping gefinancierd kan worden. ‘De bewering dat de overkapping onbetaalbaar is, gaan we samen met de Universiteit Antwerpen ontkrachten.’

 

Mijn enthousiasme voor Ringland is ontstaan tijdens de eerste Roma-avond, in 2014. Ik was via via uitgenodigd en ben met een kameraad gaan luisteren. Ik was onmiddellijk verkocht, schafte een ‘certificaat’ van 4 vierkante meter Ringland aan en gaf me op als vrijwilliger. Vrij snel volgde er een mailtje voor het eerste festival. Ik ben toen gaan helpen en maakte kennis met Ringlanders van het eerste uur, zoals Wietse en Adriaan. Samen met hen en nog veel andere Ringlanders liep ik ook de Ten Miles.

Vervolgens werd ik trekker van de eerste bijeenkomst van ‘Ringland on Tour’ op het Mechelseplein (foto). Toen ik ’s avonds met Wietse een pint ging drinken, kreeg ik de vraag of ik geen deel wilde uitmaken van de stuurgroep. Twee maanden later volgde ik Jens op als penningmeester. 

Ringland zocht iemand die niet vies was van cijfers. Ik heb een economische opleiding gevolgd, maar had nog nooit in een vzw gezeten. Dat was een leuke uitdaging die ik met veel goesting aannam. Al doende heb ik veel geleerd: van de juridische aspecten van een vzw, over een begroting opstellen, de fondsenwerving met telefooncampagnes en events zoals de kunstveiling voor Ringland, tot de btw-regeling voor Het Ringland Boek en nog zoveel meer. Telkens werkte ik daarvoor samen met andere vrijwilligers. Voor mij betekende mijn engagement dan ook het begin van een nieuwe vriendenkring, waarmee ik ook buiten Ringland nog altijd activiteiten onderneem. 

Dubbel gevoel

Als penningmeester verzamel ik alle onkostennota’s en facturen en doe ik de betalingen. Eddy boekt de facturen en verwerkt alles in een boekhoudpakket. Onze externe boekhouder Patrick zorgt onder meer voor de btw-aangifte en het afsluiten van het boekjaar. Herman volgt de giften via de Koning Boudewijnstichting op. Met Dré hebben we geregeld overleg over de financiën. 

Dat loopt allemaal gesmeerd. Er staan momenteel ook geen nieuwe, uitdagende projecten op stapel. Het is dus het goede moment om iemand te zoeken die kan overnemen. Nieuw bloed is ook gezond. En wanneer over enkele maanden het leven weer openbloeit en Ringland opnieuw evenementen kan organiseren, is mijn opvolger of opvolgster ingewerkt. Voor de nieuwe penningmeester is een profiel en een takenlijst opgesteld. Geïnteresseerden kunnen zich melden. 

Na vijf jaar mijn engagement als penningmeester terugschroeven geeft een dubbel gevoel, want intussen ken ik alle ins en outs. Maar ik voel hoeveel tijd de diverse taken opslorpen. Een dag heeft maar 24 uur en ik ben ook nog actief in andere verenigingen, zoals de Borgerhoutse Reuskens en de wijkvereniging Willibrordus.

Ik laat zeker geen stuurloos schip achter. Ringland heeft een vrij solide basis. Het beheer is altijd rationeel gebeurd, we letten op de kleintjes. We krijgen wat subsidies en hebben een loyale achterban van vaste schenkers. Maar we kunnen niet op onze lauweren rusten, het blijft altijd zoeken naar middelen voor onze werking. 

Financiering van de overkapping

Door mijn taken als penningmeester door te schuiven komt er tijd en ruimte vrij om op andere vlakken binnen de burgerbeweging een groter engagement op te nemen. Ik zit bijvoorbeeld nog in de werkgroep van Ringland die zich buigt over de financiering van de overkapping. Om de denksporen daarvoor te verkennen organiseerden we in 2019 al een colloquium waaraan onder meer wetenschappers van de Universiteit Antwerpen deelnamen (foto).

De vzw Ringland heeft daarop vanuit haar eigen begroting budget vrijgemaakt voor een studie door de Universiteit Antwerpen, ter voorbereiding van een nieuwe werkbank Financiering. De universiteit heeft nu van de overheid zopas ook de opdracht gekregen in overleg met alle partners een volledig financieringsmodel uit te werken voor de overkapping en het Toekomstverbond. Dat moet binnen twee jaar klaar zijn. We verwachten een grote studie, hoe concreter, hoe beter. Daarmee kunnen we de Vlaamse regering overtuigen om van de overkapping beslist beleid te maken. De bewering dat Ringland niet betaalbaar is, gaan we met realistisch onderzoek ontkrachten.

Leefbaarheid in verschillende betekenissen

Ringland is een uniek project. Het knappe is dat het een vlag is die vele ladingen dekt: leefbaarheid in verschillende betekenissen, zoals betere luchtkwaliteit en gezondheid, meer fysieke en mentale ruimte, ontmoetingen, stadsontwikkeling, mobiliteit enzovoort. Veel van onze publieke ruimte is nu ingericht met het oog op het autoverkeer en parkeerplaatsen voor die auto’s. Straten met weinig autoverkeer of speelstraten geven echter ruimte om elkaar als buren en bewoners te ontmoeten. Het modal-shiftverhaal mag wat mij betreft dan ook verder gaan dan wat vandaag voorgesteld wordt.

Geen reden om te stoppen

Mijn omgeving heeft altijd positief gereageerd op mijn engagement voor Ringland. De eerste jaren waren wel heel intens. In elke tweede zin die ik toen zei, zal het woord Ringland wel gezeten hebben. Mensen die er ver af stonden, vonden de overkapping soms wel naïef en zeiden me dat dat nooit zou lukken. 

Sinds het Toekomstverbond van 2017 communiceert de overheid wel anders. Ook zij omarmt de overkapping nu, al ligt die nog niet op de tekentafel. Er zijn ondertussen overlegstructuren, er zijn processen opgestart, er is nog altijd hoop dat er meer gerealiseerd zal worden dan wat nu op tafel ligt. Het glas is dus halfvol. Maar tegelijkertijd moet Ringland durven te zeggen dat we nog altijd ver af staan van de volledige overkapping. Binnen het huidige beslist beleid is de overkapping nog zeer beperkt. 

Ik vind dat de overheid en Lantis dat wat negeren. Wij moeten blijven zeggen dat er nog een flinke inspanning nodig is om de overheid te overtuigen voor de volledige overkapping te gaan. Geen reden dus om te stoppen met Ringland. Integendeel, we moeten blijven werken en nadenken hoe we onze energie en centen kunnen inzetten om Ringland binnen het beslist beleid te krijgen.

Het verhaal van Koen Lamberts werd opgetekend door Ringland-vrijwilligster Katelijne De Vis en coördinatrice Veerle Janssens. Heb je zin om Koen bij te staan in zijn taken als penningmeester? Of wil je een ander engagement opnemen binnen de burgerbeweging? Mail naar info@ringland.be. 

#vrijwilligers #penningmeester #financiering

Dinsdag 02 februari

Ringland blogt |
Dirk over de modal shift en Zorro

De voorstellen van Zorro voor de modal shift in de Antwerpse zuidoostrand zijn enthousiast onthaald door de burgemeesters en schepenen van de betrokken gemeenten. Ook vanuit de Vervoerregio Antwerpen kwamen er positieve reacties. ‘Dankzij de expertise en de inzet van onze vrijwilligers krijgt ons Zorro-rapport veel lof’, zegt Ringland-coördinator Dirk De Weerdt. ‘Sommige voorstellen zijn gedurfd, maar ze zijn volgens ons nodig om de doelstellingen van het Routeplan 2030 te halen.’ Dirk blikt terug op het voorbije intense werkjaar en kijkt vooruit naar het volgende.

De Vervoerregio Antwerpen omvat 32 gemeenten met samen meer dan 1 miljoen inwoners. Om de participatie van alle betrokkenen in die regio haalbaar te maken, is de Vervoerregio in zeven stukken verdeeld. De zuidoostrand geldt als pilootproject en omvat de gemeenten Mortsel, Edegem, Hove, Boechout, Kontich, Lint, Borsbeek en Wommelgem. Als het over de modal shift gaat, is in onze regio veel voor verbetering vatbaar. De auto is er nog veel dominanter aanwezig dan bijvoorbeeld in de kernstad. Dat hoeft eigenlijk niet, want de afstanden zijn er klein, de gemeenten liggen dicht bij elkaar, je kan er gemakkelijk de fiets of de tram nemen. Er valt dus veel winst te boeken. Minder autogebruik betekent immers niet minder mobiliteit, maar wel een grote verbetering voor de leefomgeving.

Op de druk bijgewoonde debatavond van Ringland in Mortsel, net geen jaar geleden, werd niet alleen info gegeven over de modal shift als vierde en noodzakelijke pijler van het Toekomstverbond. De 200 aanwezigen hielden ook een brainstorm over de vermindering van het autoverkeer ten voordele van het fiets- en wandelverkeer en het openbaar vervoer. Ringland-vrijwilliger Jan Vos had hard aan de kar getrokken om die avond voor te bereiden en een burgerplatform op te richten. 40 deelnemers gaven zich op om als vrijwilliger mee te werken. We hebben zelf ook nog mensen aangetrokken die de vervoersproblemen in onze regio goed kennen. Met de Fietsersbond, waarin ikzelf ook al tien jaar coördinator ben voor de Antwerpse zuidrand (Azura), hebben we veel ervaring met fietspaden en fietsenstallingen. Maar de mensen van TreinTramBus bijvoorbeeld weten dan weer alles over openbaar vervoer. Er dienden zich ook mensen aan met veel expertise en beroepservaring, bijvoorbeeld iemand die bij Infrabel werkt en een trambestuurster van De Lijn. Er boden zich ook mensen aan uit wijkcomités, enkele ervaren Ringland-vrijwilligers deden mee, en vooral veel gewone burgers die zich willen inzetten voor een betere leefomgeving in onze regio. Zorro staat voor ‘ZuidOostRand RouteOverleg’, maar natuurlijk ook voor de speelse rebel die dingen maatschappelijk in beweging zet.

Sensibiliseren, detecteren en verbeteren

Het basisidee van de modal shift is dat mensen andere vervoermiddelen dan de auto gaan gebruiken. Om die ambitie waar te maken moeten de andere vervoersmodi – te voet, met de fiets of het openbaar vervoer – evenwaardig uitgebouwd worden. Anders maken mensen de overstap niet. Met Zorro hadden we dus drie kerntaken: sensibiliseren voor de modal shift en mensen ertoe aanzetten zich duurzamer te verplaatsen, de bestaande fietsnetwerken in kaart brengen en knelpunten detecteren, en verbeterpunten voorstellen voor de routes van het openbaar vervoer. Hoewel alle vergaderingen van onze werkgroepen online verliepen, was er een enorme dynamiek onder onze vrijwilligers. De plannen van Zorro zijn echt groepswerk. Alle werkgroepen hebben de hele zomer en herfst hard gewerkt – wegens corona konden weinig mensen op vakantie gaan, wat de kwaliteit van het Zorro-rapport zeker ten goede gekomen is. (lacht

De eerste fietswerkgroep maakte een analyse van de grote fietsassen in de regio. De tweede formuleerde een visie op de fiets- en wandelassen zoals binnenwegen, fietsstraten, winkelstraten, gemengd verkeer, enzovoort. De derde werkgroep onderzocht de parkeerruimte voor fietsen. De werkgroepen openbaar vervoer tekenden een verbeterd netwerk voor de regio uit, bestudeerden hindernissen voor tramdoorstroming en onderzochten de toegankelijkheid voor mensen die slecht te been zijn. Om de modal shift te promoten ontwikkelden we de Modal Selfie, een online tool om je eigen vervoerskeuzes te monitoren. 

Een van de fietswerkgroepen werkte ook het concept van ‘autoluwe buurten’ uit – geïnspireerd op de ‘15 minutenstad’ in Parijs – met de bedoeling dat idee te verankeren in het Routeplan 2030 van de Vervoerregio. Dat concept vertrekt van het idee om het doorgaand verkeer te weren uit buurten, door middel van een poorteffect, lage snelheid, een woonerf-achtige aanleg, met voorzieningen op wandelafstand, vergroening en ontharding. De bedoeling van de autoluwe buurten is uiteindelijk dat kinderen veilig op straat kunnen spelen en ouderen er zelfstandig kunnen wonen. Dat concept is zeer goed onthaald door de gemeenten. 

Beter fietspad tussen Boechout en Borsbeek

Op Driekoningen (foto) maakten we ons rapport openbaar met een ludiek filmpje en een persbericht en nieuwsbrief. Tijdens een Zoom-overleg lichtten we het ook toe aan Simon Neyt (covoorzitter van de Vervoerregio) en aan de burgemeesters en schepenen van Mobiliteit van de gemeenten van onze regio. We kregen enthousiaste reacties. De schepenen van Boechout en Borsbeek spraken al meteen af om de steenweg tussen beide gemeenten te voorzien van een beter fietspad. Inmiddels hebben we al verdere toelichting kunnen geven aan de schepencolleges van Lint en Hove, en Boechout volgt. Binnenkort zitten we ook samen met een Borsbeekse delegatie, die erg positief is over ons recept voor autoluwe buurten. Zorro-vrijwilliger Luc Braine, die daar in de mobiliteitsraad zit, trekt aan die kar.

Helaas is men in de Vervoerregio niet enthousiast over onze voorstellen om twee tramlijnen te verlengen naar Kontich, en om op termijn een tramlijn naar Boom aan te leggen langs de A12. Op dat niveau wil men voorlopig enkel nadenken over tramverlengingen die al in het Routeplan 2030 zijn afgesproken. Nochtans is het de ambitie van de Vervoerregio om het openbaar vervoer tegen 2030 te verdubbelen. Dat komt neer op een stijging naar 20 procent van alle vervoersbewegingen in de regio en dat kan niet zonder nieuwe tramverlengingen. Er is blijkbaar geen budget om dat te bestuderen, terwijl men wel een nieuwe metrokoker met een boortunnel onder de binnenstad wil onderzoeken – een heel dure optie. Tegen maart is ons een grondige vergelijking van het Routeplan 2030 en het Zorro-rapport beloofd en zal die discussie verder gevoerd worden. Ik woonde vanuit Ringland en Zorro onlangs de werkbank Routeplan bij (waarvan Simon Neyt van de Vervoerregio en Peter Vermeulen van Ringland covoorzitters zijn, red.). Die werkbank kiest duidelijk voor de modal shift. Nu de budgetten nog. 

Openbare ruimte herverdelen

Als het voor andere modi nodig is, suggereert Zorro om ook de auto-infrastructuur aan te passen. Zo zou het knooppunt E19-R11 veel compacter kunnen (foto), waardoor er langs de Krijgsbaan in Wilrijk plaats komt voor een degelijk fietspad, meer groenbuffer tussen de autoweg en de woonwijken en nieuwe binnenwegen. Een ander voorbeeld is dat het in bepaalde straten echt nodig is om de openbare ruimte te herverdelen om fietsparkeerplaatsen te kunnen aanleggen. Sommige van onze voorstellen zijn gedurfd, maar ze zijn volgens ons nodig om de doelstellingen van het Routeplan 2030 te halen.

Nog een jaar verder

We roepen iedereen nu op om de Modal Selfie te doen. Bij de lancering op 6 januari werd die tool goed onthaald in de pers en bij de gemeenten, en ongeveer 1.600 mensen hebben hem inmiddels bekeken op www.modalselfie.be. Maar nog maar enkele tientallen burgers zijn de uitdaging ook effectief aangegaan om hun modal split te verbeteren, bovendien vaak mensen die al duurzaam bezig zijn. We moeten dus nadenken over een campagne die ook de verstokte autogebruikers bereikt.

Ringland kon mij een jaar geleden aanwerven met een subsidie van de Vlaamse overheid, voor één jaar, twee dagen per week. Om nog een jaar verder te kunnen werken lijkt er nu gelukkig toch uitzicht op verdere financiële steun van het departement Mobiliteit en Openbare Werken en de burgerbewegingen. De gemeenten stellen onze blijvende inbreng op prijs en onze vrijwilligers staan te popelen om de handen opnieuw uit de mouwen te steken. Vanaf maart nemen we met de Zorro-werkgroepen de draad weer op om onze thema’s concreter uit te werken. En als het weer mag, trekken we de straat op. We willen bijvoorbeeld samen met de gemeentebesturen een fietstocht maken langs de dorpskernen van de zuidoostrand, van Edegem tot Wommelgem, om de knelpunten te bespreken. Wij zitten zeker niet stil! Wie nog wil meewerken, houdt het best onze Zorro-nieuwsbrief in de gaten.

 

Wil je op de hoogte blijven van de initiatieven van Zorro? Schrijf je in op de Zorro-nieuwsbrief via dit formulier of via zorro@ringland.be.

Het verhaal van Dirk De Weerdt werd opgetekend door Ringland-vrijwilliger Stefaan Vermeulen en communicatiecoördinatrice Veerle Janssens. Dirk is sinds een jaar halftijds in dienst van Ringland als Zorro-coördinator. Daarnaast is hij al 35 jaar verbonden aan de Universiteit Antwerpen, waar hij onderzoekers bijstaat bij de grafische vormgeving van hun publicaties, en doet hij gelijkaardig werk als zelfstandige.

#modal shift #zorro #routeplan2030 #zuidoostrand #duurzamemobiliteit #fiets #openbaarvervoer #voetgangers #vrijwilligers

Woensdag 06 januari

Ringland blogt |
Jan over burgerplatform Zorro

In het voorjaar van 2020 is in de Antwerpse zuidoostrand Zorro opgericht: het burgerplatform ZuidOostRand RouteOverleg. Samen met burgers van de gemeenten Mortsel, Edegem, Hove, Boechout, Kontich, Lint, Borsbeek en Wommelgem wil Ringland met dit pilootproject werk maken van duurzame mobiliteit. Een van de drijvende krachten achter dit burgerinitiatief is Jan Vos, die zelf al jaren in de zuidoostrand woont. In deze blog vertelt hij hoe zijn engagement ontstaan is en hoe hij de toekomst ziet. ‘Dit project moet voortgezet worden, er zit veel potentieel in.’

Jan Vos tijdens een van de vele online vergaderingen van Zorro.

 

Ik ben zachtjesaan bij Ringland actief geworden via de Roma-avonden van 2016 of 2017. Ik was al langer geïnteresseerd, maar zette me als vrijwilliger al actief in bij andere verenigingen, waaronder Expeditie De Stad, dat zoals zijn voorganger Antwerpen Averechts onder meer stadswandelingen organiseert. Toen begin 2018 een aantal van die engagementen eindigde, kreeg ik meer tijd. Met Ringland-coördinator Christophe Lambrechts heb ik gepraat over wat ik binnen de beweging kon doen. Daarop heb ik het burgerwetenschapsproject Straatvinken voorgesteld op de mobiliteitsraad van mijn gemeente Boechout en op de Ringland-stand op de Boekenbeurs. Ondertussen bleef ik nadenken over wat ik in mijn eigen regio nog meer kon doen.

Werken aan tussendoelen

Wat me aanspreekt bij de burgerbeweging Ringland is dat de engagementen goed onderbouwd en gedocumenteerd zijn. Alles staat in functie van heel concrete doelen: enerzijds de overkapping van de Ring, anderzijds een leefbare stad als perspectief. Het is fijn om deelgenoot te zijn in de combinatie van academie en actie, zelfs al maakt het langetermijndoel het soms wel moeilijk. Ik ben al tegen de 70. De eerste kilometers overkapping ga ik wellicht nog meemaken, maar de rest? Daarom werk ik graag aan de tussendoelen. 

Als de trams bijvoorbeeld meer voorrang krijgen, verbetert de doorstroming en trekken ze een groter publiek aan. Dat is echt niet onmogelijk. Voor Zorro heb ikzelf met een tramchauffeur een analyse gemaakt van de doorstroming van tram 15 van Boechout tot Linkeroever. Kijken met de blik van een chauffeur die ziet hoeveel obstakels de tram afremmen, is onvoorstelbaar leerzaam. Dat leidt tot concrete en haalbare voorstellen. 

Of kijk naar de aandacht die het fietsen nu krijgt. Dat is spectaculair. Vijf jaar geleden had ik dat niet durven te dromen. Elk jaar gaat het sneller en sneller.

Modal shift naar duurzame mobiliteit

Werken rond Ringland betekent ook werken rond mobiliteitsvraagstukken. Een van de afspraken uit het Toekomstverbond tussen de overheid en de burgerbewegingen gaat over de modal shift naar duurzame mobiliteit. Om die te realiseren moet de mobiliteit in de héle regio Antwerpen aangepakt worden. Het heeft geen zin de verkeersproblematiek alleen op het niveau van de stad te bekijken wanneer driekwart van de bewoners van de randgemeenten met de auto van en naar Antwerpen blijft rijden. Verkeersstromen overstijgen de afzonderlijke gemeenten. Je kan die enkel op bovenlokaal niveau aanpakken.

Het Routeplan 2030 van de Vervoerregio Antwerpen biedt nu de opportuniteit om in die 33 gemeenten een mobiliteitsplan bespreekbaar te maken dat het lokale niveau overstijgt. Op een vrijwilligersdag van Ringland in 2019 zat ik met Hugo Saen uit Wijnegem en Luc Braine uit Borsbeek samen om in de zuidelijke regio iets te organiseren. Met een aantal mensen van Ringland hebben we dan hard gewerkt om dat vorm te geven. Ons eerste initiatief, een debatavond in Mortsel in februari 2020, was een groot succes (foto). Niet minder dan 200 mensen uit de hele regio kwamen geïnteresseerd luisteren en mee debatteren. 

Vervolgens heeft Ringland met een succesvolle subsidieaanvraag bij minister van Mobiliteit Lydia Peeters voor een jaar een halftijdse coördinator kunnen aanstellen. Dat werd Dirk De Weerdt (foto), die al voorzitter was van de fietsersbond Azura (Antwerpse Zuidrand). Zo is Zorro ontstaan, het ZuidOostRand RouteOverleg. Ringland-vrijwilliger Johan Meuris ontwierp het logo, dat ondertussen ook onze eigen nieuwsbrieven siert.  

Online vergaderen over een online tool

Gelukkig hadden we al snel een 30-tal vrijwilligers gerekruteerd, want we zijn vrijwel meteen geconfronteerd met de coronamaatregelen. Daardoor konden we alleen maar online vergaderen. Dat verliep echter verrassend vlot. Het resultaat mag er zijn. De Zorro’s hebben zich opgesplitst in verschillende werkgroepen rond openbaar vervoer, fietsen en sensibilisering voor de modal shift. Voor dat laatste hebben we een online tool uitgewerkt, een soort elektronisch zelfonderzoek waarmee je berekent hoe je scoort op het vlak van de modal shift. Die Modal Selfie moet mensen helpen om minder vaak voor de auto te kiezen. 

Voorts hebben we enorm veel voorstellen uitgewerkt, onder meer voor bijkomende fietspaden tussen de gemeenten en voor betere busverbindingen. Nauwelijks een half jaar na onze start zijn we ermee naar buiten gekomen op onze online Zorro-avond. Onder meer Bart Van der Spiegel uit Kontich, Bart Leemans en Jelle Pelfrene uit Hove, Jef Van Staeyen uit Berchem en Helke Baeyens uit Borsbeek gaven een inspirerende toelichting. Alle voorstellen hebben we ten slotte samengebracht in het Zorro-rapport (foto) voor het bestuur van de Vervoerregio. Op Driekoningen stellen we dat rapport – geflankeerd door een gigantische Driekoningen-taart, gemaakt door Ringland-vrijwilliger Gie Reijniers – ook voor aan de acht betrokken gemeentebesturen: Wommelgem, Lint, Borsbeek, Edegem, Kontich, Mortsel, Hove, Boechout. Een fietspad van Wijnegem tot Wilrijk zou bijvoorbeeld wenselijk zijn, maar dan moeten alle besturen zich daar mee achter zetten.

Zeer groot opbouwwerk

Door mijn professioneel leven ken ik veel sleutelfiguren van Ringland, zoals Peter Vermeulen, Pol van Steenvoort, Luk Vanmaele en nog vele anderen. Ik ben lang coördinator geweest van het opbouwwerk voor kansarme groepen. Ringland kan je beschouwen als een zeer groot opbouwwerk. Christophe dispatcht geïnteresseerde vrijwilligers op een professionele manier naar wat hen ligt. Interviews afnemen doe ik bijvoorbeeld graag, maar een engagement in de telefoonploeg zou niks voor mij zijn. Binnen Ringland kan je echter veel doen. Ik zou bijvoorbeeld graag de beleidsmatige kant van Straatvinken verder opvolgen: de impact van dit burgerwetenschapsproject en de manier waarop gemeentebesturen daarmee aan de slag gaan.

Groot vraagteken

Wat me serieus zorgen baart, is dat het kabinet-Peeters het project Zorro niet verlengd heeft. Het contract van Dirk De Weerdt loopt daardoor af in februari. Wat we dan gaan doen, is een groot vraagteken. Wat kunnen we met onze vrijwilligers nog aan en wat niet? Blijven we onderdeel van Ringland? Kunnen we een permanent regionaal forum worden? Wat met onze band met de plaatselijke Fietsersbond-afdelingen en TreinTramBus? 

De komende weken moeten we werken aan de opvolging van dit burgerinitiatief dat noodzakelijk blijft voor de modal shift. ‘Dit project moet voortgezet worden, er zit veel potentieel in. Het heeft een grote vrijwilligerskracht, maar er moet een structuur zijn die dat kan blijven dragen. 

Het verhaal van Jan Vos, mede-oprichter van het burgerplatform Zorro, werd opgetekend door Ringland-vrijwilligster Katelijne De Vis. Wil je op de hoogte blijven van de initiatieven van Zorro? Schrijf je in op de Zorro-nieuwsbrief via dit formulier of via zorro@ringland.be.

Download hier het rapport van Zorro.
Lees hier het persbericht daarover.
Doe hier de Modal Selfie

#zorro #modal shift #zuidoostrand #mobiliteit #duurzaam verkeer #fiets #openbaar vervoer #voetgangers

Woensdag 16 december

Ringland blogt | Peter over 2020
en hoe het verder moet

‘Straf om te zien hoe Peter enkele jaren geleden met een kleine schets rondliep waarin hij aantoonde wat een overkapping teweeg zou brengen voor de stad Antwerpen, en dat hij vandaag staat aan te wijzen welke eerste realisaties er in de eerste tijd zullen komen. Formidabel.’ Dat mailde Karel naar Ringland na onze online Roma-avond. ‘Ook geweldig om te zien hoeveel mensen zich daarvoor hebben ingezet en hoezeer dit project gedragen wordt. Dit blijkt steeds meer hét stedenbouwkundig project van de eeuw, waarin een heel nieuwe benadering van stedenbouw en van de aanleg van een omgeving naar voren komt.’ Bij Ringland vinden we het heel fijn om deze en gelijkaardige reacties te mogen lezen! Maar wat denkt Peter Vermeulen zélf van de realisaties in het veelbesproken jaar 2020? We vroegen hem de balans op te maken voor onze blog.

Het jaar 2020 zal in het collectieve geheugen blijven hangen als ‘het coronajaar’ dat heel de wereld in zijn greep hield. Ook voor Ringland was dit coronajaar bijzonder. Naar aanleiding van drie jaar Toekomstverbond formuleerden de drie Antwerpse burgerbewegingen Ademloos, Ringland en stRaten-generaal begin 2020 hun bekommernissen over de trage voortgang van de gemaakte afspraken om de hele Antwerpse Ring te overkappen, en zo aan een gezonde, groene, leefbare en bereikbare stad te bouwen. In januari werden we al eens ontvangen op het kabinet van Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (foto) en op vrijdag 13 maart zouden we haar onze nota ‘Vier mijlpalen voor de Vlaamse regering’ overhandigen. Die dag ging echter de lockdown in, en onze afspraak kon niet doorgaan.

In die nota somden we de stappen op die de Vlaamse regering tijdens deze legislatuur zou moeten zetten om de afspraken van het Toekomstverbond te kunnen realiseren. Wat nu beslist wordt, bepaalt immers de planning voor de volgende tien jaar. Wij vroegen en vragen de regering om de hele noordelijke Ring volledig te overkappen tijdens fase 1 van de Oosterweelverbinding en ervoor te zorgen dat de overkapping van de zuidelijke Ring (fase 2) daar naadloos op aansluit. Voorts moet er werk gemaakt worden van het Haventracé en moeten de nodige initiatieven genomen worden voor de realisatie van het Routeplan 2030 en de modal shift 50/50. We vroegen de Vlaamse regering ook om nog deze legislatuur het financiële kader uit te zetten voor deze deelprojecten. Die vier mijlpalen gelden nog altijd. Dat het gesprek met de minister in maart niet is kunnen doorgaan, wil echter niet zeggen dat we hebben stilgezeten.

 

Vergunning voor Oosterweel mét bedenkingen

Eind april 2020 diende Lantis de vergunningsaanvraag voor de Oosterweelverbinding in. Samen met Ademloos en stRaten-generaal heeft Ringland beslist om daar geen bezwaar tegen in te dienen, maar wél een aantal essentiële bedenkingen te formuleren. Zo vinden de burgerbewegingen dat dat nieuwe stuk autoweg meteen overkapt moet worden en niet pas over tien jaar. Dat is efficiënter, goedkoper en beter te organiseren. 

In november is de vergunning voor de Oosterweelverbinding goedgekeurd, en inmiddels heeft de regering, mede onder onze impuls, aan Lantis gevraagd om na te gaan of de Oosterweelverbinding meteen bij de aanleg wel degelijk overkapt kan worden. Wij zijn hoopvol dat dat onderzoek positief wordt afgerond. 

 

De gaten

Ook de discussie over de gaten in de overkapping loopt nog altijd. Om een bouwvergunning te krijgen moest Lantis een positief veiligheidsadvies hebben van de tunnelautoriteiten. Inmiddels kreeg de werkbank R1-Zuid een toelichting over dat veiligheidsrapport, een indrukwekkende presentatie met simulaties, filmpjes, details van uitvoering enzovoort. Over een aantal moeilijke punten zoals de Oosterweelknoop aan het Noordkasteel en de Hollandse Knoop in Borgerhout wordt nog verder nagedacht. Wij zijn daar samen met de mensen van ’t Schijnverbond bij betrokken. Om de veiligheid te verhogen zijn er volgens ons alleszins nog aanpassingen mogelijk aan het concept, de locatie van de op- en afritten, de weefbewegingen, en aan wat ruimtelijk en bouwtechnisch haalbaar is. 

Voor de vlotte aansluiting tussen de R1-Zuid en de R1-Noord en de overgang van gescheiden naar niet-gescheiden verkeer worden inmiddels ook de eerste ontwerpvoorstellen getekend. Verschillende andere deelprojecten in Borgerhout liggen daar in de buurt, zoals het Ringpark Groene Vesten, de verplaatsing van de verbindingsweg van de Ten Eeckhovelei naar de kant van het waterzuiveringsstation, de knoop met de E313 enzovoort. De bedoeling is om die zaken in zijn geheel te bekijken en waar kan bij te sturen. 

 

Geluidsoverlast

Bij aanvang van het Toekomstverbond hebben de Vlaamse regering en de stad Antwerpen een budget van 1,25 miljard euro vrijgemaakt voor de leefbaarheidsprojecten naast de Ring. Dat was toen veel geld, vandaag blijkt het soms een hinderpaal. Want wat vandaag mankeert, is het vooruitzicht op de financiering van de volledige overkapping. 

Veel projecten kunnen pas zinvol gerealiseerd worden, als die overkapping er op termijn komt. Denk bijvoorbeeld aan de geluidsbermen aan de Tuinwijk (foto) of in Deurne-Noord. Die vormen een tijdelijke oplossing voor een acuut probleem. Maar het is de vraag of dat ook een oplossing op de lange termijn is. Zelfs op korte termijn blijkt dat die nieuw geplaatste bermen en schermen de geluidsoverlast onvoldoende verminderen voor de omliggende wijken. Met de volledige overkapping van de Ring zou dat probleem vanzelf verdwijnen. 

Een ander voorbeeld is het ontwerp voor de Spaghettiknoop. Daar zijn heel grote stappen gezet om tot een geïntegreerd, kwaliteitsvol ontwerp te komen, met een multimodaal verkeersknooppunt en veel nieuw groen. Maar tot op vandaag blijft de zuidelijke Ring dat gebied doormidden snijden als een open riool. De ontwerpers kunnen daar voorlopig geen oplossing voor zoeken, omdat daar tot op heden geen middelen voor voorzien zijn.

 

Werkbank Financiering met Universiteit Antwerpen

Een belangrijke vraag aan de Vlaamse regering was en is dus om werk te maken van de financiering op de langere termijn van de volledige overkapping van de Ring. Als wij daarvoor pleiten, rijst vaak de vraag wie dat gaat betalen. Tot nu toe zag men dat altijd als kosten, terwijl het eigenlijk een investering is in betere volksgezondheid. Corona heeft alleszins nog maar eens aangetoond dat er nood is aan meer zuivere lucht in de stad, aan minder lawaai, en aan meer ruimte en groen (foto). De baten van de volledige overkapping van de Ring zijn groter dan de welzijns- en gezondheidskosten zonder overkapping. 

De keuze om de volledige overkapping van de Ring te financieren kan niet langer worden uitgesteld. Minister Peeters heeft inmiddels toegezegd om in 2021-2022 een ‘werkbank Financiering’ te organiseren, als voorbereiding op een regeringsbeslissing nog tijdens deze legislatuur. 

Overigens is een gunstig neveneffect van de pandemie dat iedereen nu ook beseft dat we als samenleving ons verplaatsingsgedrag grondig kunnen wijzigen. Net dat is de doelstelling van het Routeplan 2030 en de modal shift. De werkbank Financiering zal niet alleen aanbevelingen doen om de overkapping van de Ring te financieren, maar ook over de modal shift. Om die werkbank voor te bereiden zijn we volop in overleg met de Universiteit Antwerpen, die mee aan de kar trekt om dat besluitvormingsproces zorgvuldig voor te bereiden.

 

Evaluatie Toekomstverbond

Het Toekomstverbond is in 2017 ondertekend en is toe aan een tussentijdse evaluatie. We overleggen momenteel met alle partners om de werking kritisch te evalueren, terug te blikken op wat toen afgesproken is, wat daadwerkelijk wel of niet gebeurd is, en waar bijgestuurd moet worden. Iedereen is het erover eens dat het Toekomstverbond een uitgebalanceerd plan was en dat de grote lijnen van toen nog altijd gelden, maar dat er ook nood is aan een meer concrete invulling en uitwerking van de timing, de fasering, de financiering enzovoort. De lijnen voor de toekomst moeten nu getrokken worden. We hopen met dat geactualiseerde engagement naar buiten te kunnen komen tegen de vierde verjaardag van het Toekomstverbond, in maart 2021.

In 2020 is er in veel dossiers een grote vooruitgang geboekt. Enkele voorbeelden zijn het ontwerp en de uitvoering van het landschapspark op Linkeroever, de definitieve redding van de Samga-torens aan het Noordkasteel (foto), het verbeterde ontwerp aan de Groenendaallaan, het ontwerp van de groene nerven die de Ringzone zullen verbinden met de stad, de fietsbrug over de Schelde waarover een beslissing is gevallen enzovoort. De impact van de burgerbewegingen is aantoonbaar. 

 

Online

In 2020 hebben we vanwege corona ook heel onze werking moeten aanpassen, wat extra energie gevergd heeft. Maar het heeft ook mooie initiatieven opgeleverd: drie webinars met Ademloos en stRaten-generaal, onze denkdag voor de Ringland Academie en betrokken vrijwilligers, de antennewerking rond de Ringparken met onder meer de fietstochten in de zomer, de online Roma-avond gepresenteerd door Maud Vanhauwaert (foto), de start van het burgerplatform Zorro in de zuidoostrand in het kader van de modal shift in de Vervoerregio, de verdere groei van het mobiliteits- en leefbaarheidsonderzoek Straatvinken, de inzet van de Ringland Academie in de werkbanken enzovoort. 

Ook al hebben we elkaar niet veel live gezien – online des te meer – de dynamiek en de inzet zijn nooit verminderd. Voor 2021 wensen we iedereen van harte evenveel inzet, engagement en positieve resultaten. Want Ringland moet er komen, meer dan ooit.

Op ‘Ringland blogt’ laten we geregeld Ringlanders aan het woord over het reilen en zeilen van onze burgerbeweging. Het verhaal van Peter werd opgetekend door vrijwilliger Stefaan Vermeulen.

 #balans2020 #toekomstverbond #oosterweelverbinding #financiering #ringparken  

Vrijdag 20 november

Ringland blogt |
Nienke over grafisch werk en veel lachen

Van in het begin keek Nienke van der Reijden vol bewondering naar het engagement van Ringland. Twee jaar geleden, op het 10 Stoetenfestival, wilde ze niet langer aan de zijlijn blijven toekijken en ging ze in op een ‘vacature’ voor vrijwilligers. Wellicht leerde je haar al kennen via het vele grafische werk dat ze sindsdien voor Ringland doet. Lees hier haar verhaal.

Ik leerde Ringland kennen via de vlagplanting. Op een vrijdagmiddag in mei 2014 zag ik vanuit het Speelscholeke in Deurne, waar mijn kinderen toen zaten, een jonge bende met Ringland-vlaggen vertrekken naar de oprit in Borgerhout. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt en als ouder was ik graag van de partij.

Sindsdien volgde ik Ringland vanop afstand, met veel bewondering voor wat er allemaal gebeurde vanuit een groep die probeert de stad en de leefomgeving van haar inwoners te verbeteren. Wij wonen in de omgeving van het Sportpaleis, in een nogal grijze, vergeten buurt waar nog veel werk aan de winkel is. We missen bijvoorbeeld groen. Ringland is een solidaire organisatie die zich ook inzet voor armere wijken.

Ik hing een affiche achter mijn raam en kocht op het Ringland-festival een certificaat voor 4 m² van het toekomstige Ringland, maar deed uiteindelijk weinig om dit fijne initiatief verder te ondersteunen. Op het 10 stoetenfestival in 2018 had ik een gezellige babbel met Ringland-vrijwilligster Tinnie. Zij trok me over de streep om me toch actiever in te zetten. 

Ik ben docente op de Thomas More-hogeschool, in de richting Interieurvormgeving. Wietse Vermeulen, Ringlander van het eerste uur, was ooit student bij ons. Ik leer studenten plannen te lezen en te tekenen en geef les over grafische pakketten die ze onder de knie moeten krijgen. Kennis en ervaring die van pas komen bij Ringland. Ik ging in op een vacature voor vrijwilligers voor grafische vormgeving en dacht: we zien wel... In het begin heb ik veel hulp gekregen van Paul De Schutter en Sven Augusteyns, die me uitleg gaven over de huisstijl van Ringland. Ik kon me op die manier inschrijven in een traditie. Het communicatieteam bleek een gezellige bende en ik voelde me er heel welkom.

Groetjes uit...

Zelf heb ik vaak de indruk dat ik maar wat kleine prutsen doe. Maar nu ik erover nadenk – en op mijn laptop mijn mapje Ringland bekijk – heb ik intussen toch al heel wat grafisch werk voor Ringland gedaan. Vorig jaar werkte ik mee aan het ontwerp van de stand van Ringland op de Boekenbeurs. Ik verzorgde de lay-out van het educatief pakket voor Straatvinken en ontwierp de affiches van Radio Ringland en Maak Ringland waar (op basis van de cover van Het Ringland Boek, een ontwerp van Paul De Schutter). 

Voor de fondsenwerving werk ik samen met coördinator Dré Smessaert en copywriter Sophie Willems. In februari en september zijn de fondsenwervingsbrieven wat meer informatief, in de zomer en de eindejaarsperiode maken we er iets speciaals van. Afgelopen zomer maakten we een ‘Groeten uit…’-postkaartje met allemaal voorbeelden van overkapte autowegen in Europa. In de fondsenwervingsbrief die we tegen de feestdagen versturen, zetten we de vrijwilligers nog eens in de bloemetjes. Voorts stond ik in voor nog een hoop losse items voor Facebook, webinars en Roma-avonden.

Vorige zomer zijn we met een werkgroepje beginnen na te denken over een update van de website. Na vijf jaar is die nu toch wel aan vernieuwing toe. Mijn partner Steven, die user interface designer is, heb ik onder zachte dwang daar ook in meegesleurd. (lacht) Hij steunt me uiteraard in mijn engagementen, hij vindt het allemaal tof.

Makkelijk te combineren

In mijn omgeving vertel ik niet zoveel over mijn engagement voor Ringland, ik ben vaak te bescheiden over wat ik doe. Ik werk ook graag achter de schermen, ben niet altijd de persoon om grote strategieën uit te denken, heb liever een uitvoerende rol. Als me gevraagd wordt of ik dit of dat eens kan doen, dan zet ik me daar met veel plezier voor in. Zo doe ik ook voor Buurtwerk Dinamo als vrijwilligster soms wat grafisch werk: een nieuwsbrief lay-outen, grafische dingen voor het fietsherstelatelier,... Ook het aapje van A’pen op Wieltjes komt van mij. Alles wat een buurt mooier en properder kan maken, daar zet ik me graag voor in.

Het grote voordeel van vrijwilligerswerk is dat ik het zelf kan regelen qua tijdsbesteding. Door verschillende, verspreide opdrachten te doen, moet ik niet elke week op een bepaald uur ergens zijn. Bij Ringland kan ik zelf bepalen wanneer ik mij eraan zet en dat maakt het makkelijker om het te combineren met mijn schoolwerk en gezin.

Veel lachen en toch superefficiënt

Kandidaat-vrijwilligers mogen zich niet laten afschrikken, de drempel ligt heel laag. Iedereen is welkom, ook al kun je maar een klein steentje bijdragen. Het is ook een aanrader omdat je kennismaakt met de fameuze vergadertechnieken van Christophe Lambrechts, coördinator van de vrijwilligersbeweging. Boeiend om te zien hoe die een vergadering leidt – zijn scoutsverleden schemert door. Hij last telkens een interactief begin in en sluit af met: ‘Wat heb je geleerd en heb je nog iets te zeggen?’ Met deze persoonlijke aanpak verandert je mindset en voel je je betrokken. Er wordt veel gelachen en toch is het superefficiënt. Dus… als je goed wil leren vergaderen, kom dan als vrijwilliger bij Ringland. (lacht)

Enfin, uiteraard niet alleen daarvoor. Als ik mijn deur uitloop, wil ik graag een schoon park tegenkomen. Dat wens ik elke Antwerpenaar toe en daar moeten we bij de communicatie ook op blijven inzetten. Het dossier van de overkapping is heel complex geworden – de vlagplanting ligt al een hele tijd achter ons. We moeten daarom goed inzetten op de communicatie naar burgers, zodat iedereen mee blijft met dit schoon project. Al is het complex, het is tegelijk ook eenvoudig: we willen een leefbaar Antwerpen. Voor iedereen.

Nienke van der Reijden uit Deurne draait als grafisch ontwerpster sinds twee jaar volop mee in het communicatieteam van Ringland. Haar verhaal werd op opgetekend door Katelijne De Vis, collega-vrijwilligster in dat team. 

Wil jij ook meedraaien bij Ringland? Meer dan welkom! Ook met jouw talenten en vaardigheden vind je vast een plaats in onze burgerbeweging. Stuur een mailtje naar info@ringland.be.


#vrijwilligers #affiche #fondsenwerving #boekenbeurs

Maandag 09 november

Ringland blogt |
Eveline over inspringen waar het nodig is

Precies een jaar geleden stond Ringland op de Boekenbeurs. We presenteerden er aan heel Vlaanderen de resultaten van de tweede editie van Straatvinken en uiteraard Het Ringland Boek. Dat vergde voor onze burgerbeweging weer een grote logistieke operatie waarvoor enkele tientallen vrijwilligers hun beste beentje voorzetten. De immer goedlachse Eveline Reusens uit Borgerhout was een van hen. En ook bij vele andere gelegenheden was én is ze van de partij. Lees hier haar verhaal.

 

 

Toen ik zo’n zes jaar geleden stafmedewerkster was bij Scouts en Gidsen Vlaanderen, werd ik gecontacteerd door Wietse Vermeulen van Ringland. Hij vroeg ons of wij een oproep wilden lanceren om deel te nemen aan de vlagplanting. In de aanloop naar de verkiezingen van 2014 vond langs de Ring in Borgerhout zes weken lang dagelijks een vlagplantactie plaats. Daarmee probeerde Ringland – met succes – het thema van de overkapping op de politieke agenda te zetten. Met de scouts hebben wij toen een vlagplanting voor onze rekening genomen, en sindsdien ben ik actief bij Ringland.

Boenk erop

Ik voelde me aangesproken door het geniale, vernieuwende concept. Het Antwerpse mobiliteitsdossier zat al lang in het slop en plots kwam er out of the box een idee waarvan ik intuïtief voelde: ‘Dit is boenk erop.’ Ik engageerde me vanuit het inhoudelijke van het verhaal. En er bleken bij Ringland ook nog eens zoveel sympathieke mensen actief te zijn die iets wilden realiseren. Bijvoorbeeld 75.000 handtekeningen verzamelen voor een volksraadpleging: straffe kost!

Na een ‘denkdag’ van Ringland heb ik me opgegeven als trekster voor het opzetten van een districtswerking in Borgerhout. Dat was best wat werk, maar ook echt leuk. Wij probeerden op elk evenement in Borgerhout een infostand van Ringland te zetten. Ik herinner me nog in het bijzonder het standje met de resultaten van het CurieuzeNeuzen, het burgerwetenschapsonderzoek van Ringland naar de luchtkwaliteit. Veel allochtone vrouwen kwamen een kijkje nemen en waren echt geïnteresseerd, vooral uit bezorgdheid over de gezondheid van hun kinderen. Aanwezig zijn op een evenement is een belangrijke trigger, je bereikt er meer doelgroepen. 

Helpen waar het kan

Soms heb ik het gevoel dat ik te weinig tijd in Ringland kan steken – er is zoveel te doen. Zoals die week onlangs dat ik op de bijeenkomst van het kernteam verwacht werd voor een bepaald agendapunt. Ik was om 18 uur klaar met werken, haastte me naar de vergadering die al bezig was, en daarna volgde nog een vergadering over de Ringland Academie. Gelukkig is mijn partner Christophe ook actief bij Ringland. We voelen elkaar daarin aan en ondersteunen elkaar. 

In de zes jaar dat ik nu vrijwilligster ben bij Ringland, heb ik al van alles gedaan. Soms surf ik mee op de dynamiek en help ik waar ik kan, soms neem ik een trekkersrol op zoals bij de districtswerking in Borgerhout of de fietstocht van het 10 Stoetenfestival vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018. In de stand van Ringland op de Boekenbeurs in november 2019 gaf ik mee uitleg over Straatvinken. Vandaag coördineer ik het distributienetwerk van lokale postbodes, waarmee vele vrijwilligers de brieven van Ringland tot in de brievenbussen krijgen.

Voorts zit ik sinds kort in de stuurgroep en in de werkgroep die de strategie uittekent. Dat engagement komt voort uit een persoonlijke bezorgdheid, die ik deel met nog wel wat Ringlanders van het eerste uur. In de beginjaren was Ringland een echte hype, maar nu lijkt onze achterban minder geëngageerd. Welke richting willen we uit? Hoe volgen we dat goed op? Het is belangrijk om onze strategie te finetunen vooraleer we acties ondernemen.

Veel uiteenlopende expertise

Wat ik leuk vind aan Ringland, is dat er heel veel uiteenlopende expertise aanwezig is. Je hoeft niet in alles goed te zijn. Het is zo’n groot netwerk en je vindt altijd mensen die dit of dat kunnen. Dat is ook enorm leerrijk.

Ik heb veel vertrouwen in de experts die Ringland in huis heeft. Ze hebben allemaal een grote passie voor de stad. Dat heeft een grote meerwaarde en houdt me enthousiast.

Eveline Reusens is Ringland-vrijwilligster van het eerste uur. Haar verhaal werd opgetekend door Katelijne De Vis, eveneens vrijwilligster. De bovenste en de onderste foto zijn gemaakt op de Boekenbeurs in 2019. De tweede geeft een impressie van de vlagplanting in 2014 en de derde van het 10 Stoetenfestival in 2018, twee evenementen in de aanloop naar verkiezingen.

Wil jij ook meedraaien bij Ringland? Meer dan welkom! Ook met jouw talenten en vaardigheden (communicatie, ict, administratie, expertise,...) vind je vast een plaats in onze burgerbeweging. Stuur een mailtje naar info@ringland.be.

#vrijwilligers #festival #vlagplanting #boekenbeurs

Donderdag 08 oktober

Ringland blogt | Christophe over burgers betrokken houden in tijden van corona

Hoe houdt een burgerbeweging in coronatijd het contact met haar vrijwilligers en achterban overeind? De lockdown en andere coronamaatregelen vormden ook voor de werking van Ringland een hele uitdaging. In een mum van tijd moesten we onze volledige praktische organisatie hervormen om te vermijden dat ook de droom van een overkapte Ring in lockdown ging. Christophe Lambrechts, coördinator van de vrijwilligerswerking, vertelt hoe Ringland dat deed. Hij nodigt je ook meteen uit voor de jaarlijkse Roma-avond op woensdag 21 oktober – voor de gelegenheid eveneens een online evenement.

Toen half maart de lockdown afgekondigd werd, ging Ringland samen met Ademloos en stRaten-generaal normaal gezien net aan Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters een nota voor de Vlaamse regering overhandigen. Dat was een belangrijke stap voor ons, maar we zijn toen toch even op de rem gaan staan. De wereld stond bij wijze van spreken in brand, een nota overhandigen was toen helemaal niet aan de orde. Daarom hebben we onze strategie bijgestuurd.

Ringkapjes, zoomen en Zorro

Die eerste weken hebben we ons toegespitst op de zorg voor onze vrijwilligers. We hebben bijvoorbeeld ‘Ringkapjes’ gemaakt. Dat was een leuk idee van mijn collega Veerle, die uit burgerzin iets wilde doen om het tekort aan mondmaskers te lenigen. Ze stelde voor om daarvoor de overgebleven linnen Ringland-draagtassen te gebruiken. Samen met een tiental vrijwilligsters is ze aan de slag gegaan.

Voor het formele luik van onze werking hebben we weinig hinder ondervonden van de coronamaatregelen. Hoewel aan het begin van de lockdown alles stil leek te vallen, zijn we snel weer digitaal opgestart. Om online te kunnen vergaderen hebben we meteen een Zoom-account gekocht. Voor een heel jaar, omdat we wel begrepen dat deze crisis nog een hele tijd zou aanhouden. 

Onze vrijwilligers zijn dan online beginnen deel te nemen aan allerlei Zoom-sessies, ook in het kader van het Toekomstverbond. Die nieuwe manier van vergaderen levert zelfs veel voordelen op omdat je snel documenten kan delen, wisselen tussen schermen, enzovoorts. Bovendien is er nu meer vergadertijd omdat we minder verplaatsingen hoeven te maken.

Ondertussen hebben we ook nog nieuwe projecten opgestart. Zoals Zorro, het ZuidOostRand RouteOverleg. Dat pilootproject rond duurzame mobiliteit in de Antwerpse zuidoostrand stond begin dit jaar nog maar in de startblokken, maar de deelnemers hebben zich in maart snel digitaal georganiseerd en rond deelthema’s werkgroepjes gevormd. Corona heeft hen niet belet om snel tot waardevolle resultaten te komen, die op maandag 26 oktober worden voorgesteld. 

Drie succesvolle webinars

Sinds het afsluiten van het Toekomstverbond, intussen een drietal jaren geleden, werken de burgerbewegingen intens samen met overheden en administraties. We hebben daardoor nu een sterke vertrouwensband, die ervoor zorgt dat ook de digitale overlegmomenten in een goede verstandhouding verlopen.

Naar aanleiding van het indienen van de vergunningsaanvraag voor de Oosterweelverbinding hebben we in juni samen met Ademloos en stRaten-generaal maar liefst drie webinars georganiseerd. Voor die digitale informatieavonden waren ook telkens een tiental vrijwilligers en medewerkers actief, zowel voor als achter de schermen.

De vergunningsaanvraag was in maart de aanleiding om het Toekomstverbond, het Routeplan 2020 en de modal shift nog eens tegen het licht te houden tijdens een Horta-avond. Wegens de lockdown was die informatieavond in de Horta dus afgelast. Maar we voelden de blijvende noodzaak om onze achterban te informeren en vragen te beantwoorden. Die webwinars vergden een volledig andere voorbereiding en organisatie dan we van de Roma- of Horta-avonden intussen gewoon zijn. Maar de 'webwoendagen' werden bijzonder goed onthaald en waren gezien de omstandigheden een groot succes.

Even bijpraten 

Het is dus niet dat Ringland op zijn gat lag op het moment dat het land even volledig tot stilstand kwam. En toch missen we het fysieke contact en de babbeltjes in de wandelgangen. Dat blijven nog altijd belangrijke informele contactmomenten waarbij we heel snel dingen kunnen afstemmen en even kunnen bijpraten. We proberen de draad nu stilaan weer op te pikken en opnieuw fysiek samen te komen als het coronaveilig kan. Maar we merken dat dat voorlopig nog moeizaam verloopt. Onze eerste intiatieven, zoals de begeleide fietstocht door het toekomstige Ringpark Groene Vesten en onze recente ‘denkdag’ voor kernvrijwilligers in de nieuwe zaal Stadsform lokten minder geïnteresseerden dan we normaal kunnen verwachten. Vooralsnog kunnen we moeilijk inschatten of het contact met onze achterban verbrokkeld is of dat mensen zich liever nog niet in groep begeven. 

Dat baart me soms wel zorgen. Maar ik geloof dat we nog steeds een sterk project hebben en mensen wel opnieuw geïnspireerd en betrokken zullen raken nu de Ringparken opstarten. Alleszins blijft het aantal vrijwilligersuren toch stabiel in vergelijking met de vorige jaren. We organiseren buitenshuis dan misschien minder evenementen waarmee we mensen samenbrengen, maar op tal van andere vlakken blijven we erg actief. Voor Zorro bijvoorbeeld zijn de afgelopen maanden 20 tot 25 vrijwilligers intensief bezig geweest. Ook het team van Straatvinken, ons burgerwetenschapsproject dat jaarlijks het verkeer in de straten telt, heeft naarstig doorgewerkt. De vierde editie in mei, die gewoon is doorgegaan, toont trouwens aan dat de interesse blijft groeien, over heel Vlaanderen.

Ik denk dat het eigen is aan vrijwilligersorganisaties zoals Ringland dat het engagement regelmatig een andere invulling krijgt. De inzet van onze vrijwilligers blijft hoog, ze besteden veel uren aan Ringland, ook al loopt alles nu helemaal anders.

Ook de Roma-avond gaat online

Toen De Roma in augustus aankondigde dat de deuren voor de rest van het jaar gesloten zouden blijven, moesten we ook voor onze jaarlijkse infoavond in die zaal een creatieve en coronaveilige oplossing zoeken. Omdat de webinars in juni erg in de smaak vielen, zullen we ook onze Roma-avond digitaal organiseren. Met een livestream deze keer. We zullen ook proberen om nog interactiever te werk te gaan om de deelnemers achter hun computer nog meer te betrekken en hen een boeiende én leuke avond te bezorgen. We kijken er heel erg naar uit op deze manier toch weer contact te leggen met zoveel mogelijk geïnteresseerden.

 

Christophe Lambrechts is een van de twee halftijdse medewerkers van Ringland. Zijn verhaal werd opgetekend door Ringland-vrijwilligster Lief Luypaers.

Foto 1: Christophe geeft een presentatie op de denkdag voor kernvrijwilligers, een voorzichtige heropstart van de fysieke bijeenkomsten.  
Foto 2: Vrijwilligsters maken in het begin van de lockdown 'Ringkapjes' om de nood aan mondmaskers te lenigen.
Foto 3: Er wordt voort intensief overlegd, maar dan online.
Foto 4: In juni ontdekken ook de burgerbewegingen het webinar. 

Schrijf je hier in voor de online Roma-avond.   

#vrijwilligers #participatie #corona #lockdown #Roma-avond

Donderdag 10 september

Ringland blogt |
Dré over fondsen werven voor een burgerbeweging

Net zoals eender welke andere organisatie heeft ook een burgerbeweging als Ringland een werkingsbudget nodig. Enerzijds om haar twee halftijdse coördinatoren te betalen, anderzijds voor allerhande kosten zoals affiches of flyers, kopieën enzovoort. Hoe geraakt Ringland aan die middelen? We vroegen het aan Dré Smessaert, net op het moment dat Ringland met steun van burgers een subsidie hoopt binnen te halen uit de pot van de burgerbegroting van het district Antwerpen.

Ik coördineer als vrijwilliger de fondsenwerving van Ringland om een werkingsbudget bij elkaar te sprokkelen. Ik doe dat graag. Ik ben altijd al iemand geweest die graag organiseert, het overzicht bewaren is mijn sterkte. Ik heb graag dat zaken vooruitgaan, dat er resultaten zijn en ik daartoe bijgedragen heb. 

Mijn hele professionele loopbaan ben ik met fondsenwerving bezig geweest. Ik ben begonnen bij Greenpeace, waar ik het vak geleerd heb. Daarna volgden Artsen Zonder Vakantie en 11.11.11.

Ringland is een concreet project. Hoe ver we staan, wat er goed gaat, wat er slecht gaat, wil ik meegeven aan onze sympathisanten. Ringland is ook een dankbaar project om voor te werken, de naam zegt alles. Ons project heeft intussen in Antwerpen een grote naamsbekendheid en maakt mensen enthousiast. Niet iedereen kan echter tijd of expertise steken in een vereniging. Maar wie ons een warm hart toedraagt, kan ook helpen met giften. Dat waarderen we enorm. Door die fondsen kunnen we onze onafhankelijkheid bewaren.

Mailen, schrijven, bussen, bellen

Een eerste pijler van de fondsenwerving zijn onze sympathisanten. Die benaderen we door ze brieven of mails te sturen of ze op te bellen. Een e-mail schrijven is het eenvoudigst, maar levert dan ook minder respons op. Brieven sturen doen we zo goedkoop mogelijk, ik denk dat geen enkele organisatie het zo goedkoop doet. Ten eerste betalen we daar niemand voor. En toch kunnen we rekenen op een professionele copywriter die daar ook les in geeft. Sofie Willems schrijft voor ons uit sympathie. Ten tweede hoeven we geen postzegels te betalen, normaal gezien het duurste element van een fondsenwervingsbrief. We kunnen een beroep doen op een netwerk van meer dan honderd ‘Ringland-postbodes’, vrijwilligers die de brieven in hun eigen buurt bussen.

Telefoneren lijkt het lastigst, maar ook daarvoor hebben we een ploeg fijne en gemotiveerde Ringlanders, die mee getrokken wordt door vrijwilliger Frans De Roo. Als ze iemand opbellen als vrijwilliger van Ringland, opent dat al meteen deuren die mensen zouden dichthouden als het telefoontje van een callcenter zou zijn. We bellen naar mensen die al eens een gift gedaan hebben aan Ringland en vragen of ze bij hun bank een permanente opdracht willen regelen. Dergelijke inkomsten geven ons immers meer stabiliteit. Momenteel krijgen we van zo’n 450 burgers giften. Die lopen grotendeels via de Koning Boudewijnstichting en zijn fiscaal aftrekbaar. 

Voor de administratieve opvolging daarvan kunnen we ook weeral een beroep doen op vrijwilligers, zoals Herman Beersmans. Met deze crowdfunding proberen we onze halftijdse coördinatoren Veerle en Christophe te betalen, maar het blijft krabben. 

Burgers beslissen mee over subsidie

Voorts volg ik de lopende subsidiedossiers op, de tweede pijler van onze fondsenwerving. Zo hebben we er een ingediend bij de Vlaamse overheidsdienst Mobiliteit en Openbare Werken (MOW). Dat gaat niet om grote bedragen, maar alle beetjes helpen

Dit jaar hebben we ook opnieuw een project ingediend voor de burgerbegroting van het district Antwerpen. Alle inwoners van het district kunnen mee beslissen over de besteding van 1,4 miljoen euro. Vorig jaar hebben ze ons zo aan 10.000 euro geholpen. Daarmee kunnen we een stukje van het loon van onze coördinator voor de vrijwilligerswerking betalen.

Tot 24 september middernacht kan er opnieuw online gestemd. Als je surft naar het thema Aanwerving en ondersteuning van vrijwilligers vind je ons project. Zeker stemmen! Op die manier kunnen wij onze werking voortzetten. Dat is meer dan ooit belangrijk, nu we met vele vrijwilligers mee aan tafel zitten in allerlei overlegorganen: de werkateliers die met de ontwerpteams de toekomstige Ringparken uittekenen, de werkbank die zich buigt over het Routeplan 2030 voor de modal shift in de Vervoerregio Antwerpen, de werkbank Haventracé dat de Antwerpse Ring moet ontlasten, enzovoort. We denken bijvoorbeeld ook mee na over hoe de overkapping gefinancierd kan worden met overheidsmiddelen en andere bronnen. 

Voor al dat werk steunt Ringland niet alleen op ‘gewone’ burgers, maar ook op onze experts van de Ringland Academie. Ook al zetten al die mensen zich vrijwillig in, een werkingsbudget is daarbij onontbeerlijk.

 

Dré Smessaert is Ringland-vrijwilliger van het eerste uur. Zijn verhaal werd opgetekend door Katelijne De Vis, eveneens vrijwilligster. De bovenste foto is gemaakt tijdens De Warmste Week van 2019, toen Dré samen met enkele vrijwilligsters lekkere pompoensoep verkocht ten voordele van Ringland. Op de tweede foto zie je de Ringland-postbodes in actie. Op de derde stond Dré mee in de infostand op het Ringland-festival.   

Wil je Ringland steunen? Overweeg een gift of permanente opdracht via de Koning Boudewijnstichting. Vanaf 40 euro per jaar is je gift fiscaal aftrekbaar. Woon je in het district Antwerpen (postcode 2000, 2018, 2020, 2030, 2050 of 2060), stem dan ook voor het project Ringland Vrijwillgersondersteuning, ingediend voor de Burgerbegroting van het district Antwerpen. Interesse voor de telefoonploeg? Lees dan even deze uitnodiging van Dré en Frans

#Fondsenwerving #Burgerbegroting #Subsidies #Vrijwilligers #KoningBoudewijnstichtig #FiscaalAttest

 

Vrijdag 28 augustus

Ringland blogt |
Tinnie en Joris over Ringpark Groene Vesten

Het team van het ontwerpbureau Buur kreeg de opdracht om de bermen langs de Ring tussen de Kolonel Silvertopstraat in het zuiden en de aansluiting met de E34 in het oosten te ontwikkelen. Het groene landschap van dit Ringpark Groene Vesten moet in afwachting van de overkapping alvast de leefbaarheid voor de naastliggende wijken verbeteren. Na een masterclass van Ringland, een info- en vormingsmoment voor betrokken vrijwilligers, stelden Tinnie Van der Roost en Joris De Vroey zich kandidaat om het ontwerpproces van het Ringpark van nabij op te volgen. Samen met enkele andere ‘Ringland-antennes’ en met buurtbewoners die werden uitgeloot door De Grote Verbinding participeren ze nu in de zogenaamde werkateliers. Hier lees je hun verhaal.

In het plan van het ontwerpteam Buur worden de bestaande parken – zoals het Brialmontpark, het Villegaspark en de Wolvenberg in Berchem – met elkaar verbonden door groene corridors. De ‘restruimte’ tussen de Singel en de Ring wordt verder vergroend. De historische vestenstructuur van de vroegere Brialmontomwalling wordt op verschillende plaatsen opnieuw geaccentueerd. Voorts zullen enkele ‘groene nerven’ aansluiten op het Ringpark Groene Vesten. Die nerven zijn straten die als groene aders door de stad zullen lopen en die zo de zachte verbindingen tussen bepaalde wijken vormen. Over het idee van die groene nerven is Ringland heel enthousiast. Dat onderdeel zal wel gefinancierd moeten worden door de districten, want het is niet voorzien in het budget van De Grote Verbinding. Voorts denkt het ontwerpteam ook al na over de lokale invulling, zoals een sportplein, horeca, fietsenstallingen, speelpleintjes enzovoort.

Enerzijds dromen we weg bij de mooie referentiebeelden die het ontwerpteam ons toont, zeker als we ons er de toekomstige overkapping bij verbeelden. Anderzijds beseffen we dat het Ringpark Groene Vesten op bepaalde plaatsen zeer smal zal zijn en dat er barrières zijn zoals het Ringspoor en de Singel. Bovendien zullen sommige stukken tijdens de aanleg van de overkapping werfzone worden.

Door de hitte en de droogte van de voorbije zomers snakken we naar verkoelend water. Met het oog op de klimaatverandering is de waterhuishouding cruciaal en moet die zorgvuldig uitgewerkt worden. De technische studies over water en energie besteedt het team uit aan andere specialisten, eveneens aangesteld door De Grote Verbinding. Infiltratie en buffering van regenwater zullen hoe dan ook heel zichtbaar aanwezig zijn in Ringpark Groene Vesten.

Bermen en schermen

We zijn enthousiast over het ontwerp van het fiets- en wandelpad langs het hele traject van het Ringpark en over de geplande ecologische corridors. Maar we hebben wel bedenkingen bij het plaatsen van zo veel geluidsbermen en -schermen. Die nemen wellicht een (te) grote hap uit het al bij al beperkte budget. Momenteel loopt een studie naar het effect van de bermen en schermen die al geplaatst zijn, maar gevreesd wordt dat het meestal heel lokaal is en beperkt blijft. Volgens ons moeten geluidsoverlast en luchtvervuiling bij de bron aangepakt worden. Intussen kan een snelheidsverlaging op de Ring en op de Singel ook al een evidente en zelfs kosteloze ingreep zijn, een voorstel dat Ringland al lang naar voren schuift.

Overleg online en op de fiets

Ringland trok in de zomer met de fiets door het toekomstige Ringpark Groene Vesten.

Wegens de coronamaatregelen verlopen de vergaderingen van de werkateliers met het ontwerpteam tot nu toe enkel online. Dat heeft beperkingen, maar de overlegmomenten worden deskundig begeleid door het communicatieteam van Levuur. De betrokkenheid van de deelnemende burgers is groot en we worden op heel wat punten echt gehoord. De experts van Buur, evenals die van de stad, nemen onze opmerkingen steeds mee. 

In het begin van de zomervakantie hebben we met het werkatelier een fietstocht gemaakt om ter plaatse een en ander te bekijken en elkaar feedback te geven. Een deel van die fietstocht hebben we intussen overgedaan met meer Ringlanders, en we organiseren er nog enkele in september. Na de zomer trekt Levuur ook de wijken in om bewoners te vragen wat hun wensen en noden zijn.

Het conceptueel plan wordt binnenkort ter goedkeuring voorgelegd aan de districten. Daarna wordt het concrete landschapsontwerp uitgewerkt, waarna wordt beslist wat er binnen het voorziene budget uitgevoerd kan worden. 

 

Tinnie Van der Roost uit Borgerhout en Joris De Vroey uit Oud-Berchem zijn Ringland-vrijwilligers van het eerste uur. In het werkatelier (met burgers) van Ringpark Groene Vesten vertegenwoordigen ze de burgerbeweging samen met ‘Ringland-antennes’ Anne Goffin en José Kennes. In de projectwerkbank (met experts) is Ringland vertegenwoordigd door Peter Vermeulen, André Arnauw en Maarten Vrebos van de Ringland Academie en antennes Diane De Laet, Polette Eliaers en Kris Rockelé.

Het verhaal van Tinnie en Joris werd opgetekend door Katelijne De Vis, eveneens vrijwilligster. De foto’s zijn tijdens de fietstochten gemaakt door communicatiecoördinatrice Veerle Janssens en Ringland-antenne Ingrid Carton.

Wil je zelf op verkenning in het toekomstige Ringpark Groene Vesten? Schrijf je snel in voor de fietstochten die de Ringland-antennes in september organiseren. Of fiets of stap de (kunst)route van 'Expeditie Groene Vesten' individueel. Lees meer

#RingparkGroeneVesten #Vrijwilligers #Antennewerking #Fietstocht

Wat vooraf ging

Begin 2014 lanceert Ringland een totaaloplossing voor mobiliteit en leefbaarheid in en om Antwerpen. Het voorstel creëert een niet te stoppen dynamiek. In het straatbeeld duiken duizenden affiches op, fietsers laten aan iedereen weten: ‘Ik wil op Ringland fietsen’, en langs de Ring planten burgers en organisaties met een hart voor Antwerpen de vlag van Ringland. Festivals, evenementen en bekende gezichten verbreden het draagvlak.
Burgers participeren via crowdfunding aan studies die het voorstel verfijnen en onderbouwen.
Ook overheden zijn steeds meer geïnteresseerd in het plan. De Antwerpse gemeente- en districtsraadsleden, het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering luisteren, stellen vragen en raken mee overtuigd van deze unieke kans.

75.000 Antwerpenaars steunen het idee voor een nieuwe volksraadpleging, omdat ze niet geloven dat de bestaande plannen voor de Oosterweelverbinding verenigbaar zijn met een volledige overkapping. Samen met een procedure bij de Raad van State door de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal, houden ze zo de druk op de ketel om tot een politiek akkoord te komen.

En plots gaat het snel. De inzichten zijn gegroeid, de plannen meer en meer verfijnd, en dankzij intendant Alexander D’Hooghe verbetert ook de verstandhouding tussen de betrokken instanties en burgers.
Begin 2017, amper drie jaar na de start, sluit Ringland samen met stRaten-generaal en Ademloos, de stad Antwerpen en de Vlaamse regering het Toekomstverbond, een akkoord dat moet leiden tot de volledige overkapping.

In de zomer krijgen zes ontwerpteams de opdracht om, onder leiding van de intendant, de overkapping concreet uit te werken.

Ringland in een notendop

Ringland pleit van bij het begin voor een totaaloplossing, zowel voor de mobiliteit als voor de leefbaarheid, in en rond Antwerpen. De volledige overkapping van de Ring is dé oplossing voor meer ruimte en groen, vlot en veilig verkeer, een betere gezondheid en een veel grotere leefbaarheid.

Ringland formuleerde enkele essentiële uitgangspunten:

  • scheiding van doorgaand en stedelijk verkeer, om de Ring vlotter en veiliger te maken
  • minder verplaatsingen met de auto, ten voordele van meer verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer
  • het sluiten van de Ring als sluitstuk van het hele verhaal, met een verplaatsing van het zwaar en doorgaand (haven)verkeer naar het noorden
  • groene verbindingen tussen stad en rand, Luchtbal en Merksem,…

Toekomstverbond in een notendop

In 2017 sluiten de burgerbewegingen en de overheden het Toekomstverbond, een akkoord om samen tot een volledige overkapping te komen.

Daarin komen de partijen overeen dat:

  • alvast 1,25 miljard euro wordt vrijgemaakt voor de eerste fase van de volledige overkapping
  • de Oosterweelverbinding er toch komt, maar enkel voor stadsregionaal verkeer, terwijl het doorgaand verkeer het Haventracé rond de stad moet volgen
  • de mobiliteit in de grote vervoersregio (van Beveren tot Brecht) verbeterd moet worden via een Routeplan 2030, waardoor het aantal verplaatsingen met de auto vermindert, dankzij een modal shift naar meer verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer (modal split 75/25 naar 50/50)
  • er voortaan constructief wordt samengewerkt, met inspraak van de burgers
  • de procedures bij de Raad van State worden stopgezet

Modal split 50/50

De modal split 50/50 gaat uit van de helft verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en de helft met auto’s en vrachtwagens. Het Routeplan 2030 voor de Vervoersregio Antwerpen moet helpen om deze ambitie te realiseren. Het wordt uitgewerkt op een van de vier werktafels binnen de Werkgemeenschap. Ringland vindt de modal shift naar 50/50 een vooruitgang, maar durft voor nog meer ambitie te pleiten. Ringland is door buitenlandse voorbeelden overtuigd dat 70/30 realiseerbaar is.

X
- Enter Your Location -
- or -